Τραγική παρουσιάζεται η κατάσταση στον τομέα της ψυχικής υγείας. Η έλλειψη ιατρικού προσωπικού συρρικνώνει τον χρόνο παραμονής των ασθενών στις δομές (στις 39 μέρες)˙ στις υπάρχουσες κεντρικές κρατικές δομές για την ψυχική υγεία, όπως το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθηνών με 250 κλίνες, το Δρομοκαΐτειο με περίπου 180 κλίνες και άλλες στη Θεσσαλονίκη, την Τρίπολη, τη Λέρο, καταγράφονται περίπου 670 κλίνες για νοσηλεία ατόμων με τέτοιου είδους προβλήματα υγείας. Επίσης σε γενικά νοσοκομεία της χώρας λειτουργούν 28 ψυχιατρικές μονάδες, με συνολικό αριθμό κλινών περίπου 600.

Μέσα σε έναν χρόνο εξήλθαν από δημόσιες ψυχιατρικές δομές στη χώρα μας 37.000 άτομα, από τα οποία περίπου 20.000 είναι άντρες. Σε πολλές περιπτώσεις παίρνουν εξιτήριο χωρίς να έχουν δείξει καμία βελτίωση (περίπου 10.000 άτομα) –ενώ σε άλλες περιπτώσεις διαπιστώνεται και επιδείνωση (περίπου 1.690 άτομα).

Η υποστελέχωση, δυσκολεύει τη θεραπευτική διαδικασία, δυσχεραίνοντας την εξυπηρέτηση τόσο των ατόμων που μπορεί να επιθυμούν να βρεθούν δωρεάν μέσω του δημόσιου συστήματος υγείας στο πλαίσιο μιας ψυχοθεραπείας στην καθημερινότητά τους όσο και τη μακροχρόνια νοσηλεία, κάνοντας δυσβάσταχτο τον όγκο εργασίας, αφού φέρνει αντιμέτωπο το προσωπικό των ψυχικών δομών υγείας, ο αριθμός του οποίου είναι πολύ μικρός (13 νοσηλευτές ψυχικής υγείας ανά 100.000 κατοίκους), με τη διαχείριση πολλαπλών περιστατικών.

Αξιοσημείωτο είναι πως άτομα που η ψυχική τους νόσος τα οδήγησε σε κάποια εκδήλωση μορφής βίας (η ΕΛ.ΑΣ. προχώρησε σε 7.600 εγκλεισμούς ατόμων σε ψυχιατρεία) και νοσηλεύτηκαν στο ψυχιατρείο των φυλακών είτε στέλνονται σε άλλα σωφρονιστικά καταστήματα χωρίς την παροχή κάποιου ιστορικού είτε αποφυλακίζονται χωρίς κάποια επανεκτίμηση. Άτομα που πάσχουν ακόμη και από σοβαρές ψυχικές νόσους αντί να δέχονται την κατάλληλη φροντίδα από την Πολιτεία, αφήνονται έκθετοι χωρίς καμία μέριμνα και κανέναν έλεγχο για το αν μπορούν να γίνουν επικίνδυνοι για το κοινωνικό σύνολο, με την Πολιτεία να έχει φυσικά την πλήρη ευθύνη για την επιδείνωση της κατάστασης αυτών των ανθρώπων αλλά και τη βία που μπορεί να χρησιμοποιήσουν είτε στους ίδιους είτε σε τρίτους.

Η κατάσταση αυτή προφανώς και αποκαλύπτει τις συνθήκες που επικρατούν στις ψυχιατρικές δομές και τη στάση των κρατούντων απέναντι στη ψυχική υγεία των λαϊκών στρωμάτων, τα οποία είτε θα απευθυνθούν για βοήθεια στις δημόσιες δομές είτε θα βρεθούν σε αυτές στο πλαίσιο μιας θεραπευτικής διαδικασίας. Με την κάλυψη της αποϊδρυματοποίησης, που είναι ζητούμενο, όπου χρειάζεται, για την ένταξη των ψυχικά ασθενών στην κοινωνία σε αντιπαραβολή με τη μόνιμη κράτησή τους σε μια δομή, ανθρώπινες ψυχές βρίσκονται έρμαια χωρίς την κατάλληλη επιτήρηση και καθοδήγηση, που θα τους βοηθήσει στην ομαλή κοινωνικοποίησή τους.

Από τη μία, ο στιγματισμός της ψυχικής ασθένειας, ο στιγματισμός του ίδιου του ψυχικά ασθενή στρέφει τα φώτα στο άτομο, το οποίο βρίσκεται εγκλωβισμένο σε μια κατάσταση που ξεφεύγει από αυτό που η κοινωνία αντιλαμβάνεται σαν «κανονικό», με αποτέλεσμα την καχυποψία προς τον ψυχικά ασθενή μέχρι και την υποτίμηση και την απαξίωση του ίδιου και της ψυχικής του νόσου. Έτσι, καταλήγουμε να φταίει ο ψυχικά ασθενής και η ασθένειά του, όχι η μη ορθή διαχείριση της κατάστασης. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να κρύψουμε τις ελλείψεις προσωπικού, το κλείσιμο ή τη συγχώνευση δομών, τη σημασία της διαδικασίας της πρόληψης και γενικότερα όλη την υποβάθμιση του δημόσιου συστήματος υγείας γέννημα χρόνιων πολιτικών του κεφαλαίου με πιο πρόσφατη την ψήφιση νομοσχεδίου με θέμα την «Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση».

Αν το πάμε ένα βήμα παραπέρα γνωρίζουμε πως η πυροδότηση αρκετών ψυχικών διαταραχών είναι άμεσα συνυφασμένες με το κοινωνικό περιβάλλον όπου το άτομο δρα, δηλαδή τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού. Η ανεργία, η ακρίβεια, το υψηλό κόστος διαβίωσης, το συνεχόμενο άγχος και η πίεση της καθημερινότητας ακόμα και ο ατομικισμός και ανταγωνισμός που προωθεί αυτό το σάπιο σύστημα, η βία με την οποία ερχόμαστε σε επαφή καθημερινά προφανέστατα επηρεάζουν άμεσα το άτομο και την ψυχοσύνθεσή του. Πόσο μάλλον το άτομο των λαϊκών στρωμάτων, της εργατικής τάξης, τον μισθωτό και τη μισθωτή. Αγχώδεις διαταραχές, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, burn out… Μια κοινωνία, της οποίας η ψυχική υγεία του εκμεταλλευόμενου μέρους της, χτυπιέται συνεχώς.

Και φυσικά αυτή η υποβάθμιση της δημόσιας υγείας σε συνδυασμό με την άνοδο των διαγνωσμένων ατόμων και τη συνολική επιδείνωση της ψυχικής υγείας των ανθρώπων, που πυροδοτούνται από τον κανιβαλισμό του συστήματος και δίνουν έδαφος σε καταστάσεις που σε ευνοϊκότερες συνθήκες θα άνθιζαν με μεγαλύτερη δυσκολία και μικρότερη ένταση, πρέπει να έχουν προετοιμάσει το έδαφος τόσο για τον στιγματισμό της ασθένειας όσο και για την άνθιση της επιχειρηματικότητας. Ας μη ξεχνάμε την διαφήμιση από τον ίδιο τον Υπουργό Υγείας της ιδιωτικής μονάδας απεξάρτησης (και να υπογραμμίσουμε εδώ πως το τελευταίο νομοσχέδιο χτυπούσε και την απεξάρτηση)˙ γιατί στην ίδια λογική μια κοινωνία που προσπαθεί να βρει μια πλασματική διέξοδο και «ηρεμία» στα ναρκωτικά και στις πάσης φύσεως εξαρτήσεις θα χρειαστεί και την αντίστοιχη βοήθεια, η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ατομική ευθύνη του καθενός, δηλαδή τα χρήματα που μπορεί να διαθέσει.

Δεν περιμένουμε σε καμιά περίπτωση το σύστημα που μας αρρωσταίνει καθημερινά με κάθε τρόπο να ενδιαφερθεί για τη σωματική ή την ψυχική μας υγεία. Οι πολιτικές του Κεφαλαίου αφήνουν έκθετους όσους θεωρεί αναλώσιμους ή άχρηστους προς εκμετάλλευση.

(Πηγή αριθμητικών δεδομένων Εφημερίδα Τα Νέα)