Την Παρασκευή 30/10, στα πλαίσια της σειράς του αλ-Τζαζίρα “What’ s hidden is greater ”, («Ό,τι Κρύβεται Είναι Μεγαλύτερο» ή «Όσα δεν φαίνονται είναι τα πιο σπουδαία») του δημοσιογράφου Τάμιρ αλ-Μισχάλ, προβλήθηκε για πρώτη φορά στα χρονικά ντοκιμαντέρ με πλάνα του Μοχάμεντ Ντεΐφ και άλλων ηγετών των Ταξιαρχιών αλ-Κασάμ, συμπεριλαμβανομένου φυσικά και του Γιάχια Σινουάρ. Ήδη, απ’ τα ΜΚΔ οι αντιδράσεις στον αραβικό κόσμο είναι κάτι παραπάνω από θερμές καθώς μιλάμε για κάποιες από τις μεγαλύτερες σύγχρονες επαναστατικές φυσιογνωμίες της Παλαιστίνης.
Ο άνθρωπος-σκιά ή «το Φάντασμα», όπως τον αποκαλούσαν καθώς δεν κυκλοφορούσαν φωτογραφίες ή βίντεό του, είχε επιζήσει από 7 απόπειρες δολοφονίας απ’ τους σιωνιστές. Ο Μοχάμεντ Ντιάμπ Ιμπραχίμ αλ-Μάσρι, όπως ήταν το κανονικό του όνομα, γεννήθηκε το 1965 στη Χαν Γιούνις της Γάζας, σε πολύ φτωχή οικογένεια, που έγιναν πρόσφυγες το 1948 (Νάκμπα) από την αλ-Κουμπέιμπα, στην περιοχή της Ράμλα. Αποφοίτησε απ’ το Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της Γάζας, όπου σπούδασε βιολογία, φυσική και χημεία. Εκεί ήταν μέλος και της θεατρικής ομάδας «Οι επιστρέφοντες». Χρόνια μετά αναφέρθηκε ότι χρησιμοποίησε αυτή του την εμπειρία για τα βίντεο των αλ-Κασάμ.
Ο Ντέιφ έγινε μέλος της Χαμάς απ’ την ίδρυσή της το 1987, κατά την Πρώτη Ιντιφάντα. Δύο χρόνια μετά φυλακίστηκε απ’ το Ισραήλ για 1,5 χρόνο, με κατηγορίες «στρατιωτικής εμπλοκής». Κατά τη διάρκεια της φυλάκισης αυτής, ο ίδιος και ο άλλος κρατούμενος της Χαμάς, Σαλάχ Σεχαντέ, συμφώνησαν να σχηματίσουν έναν στρατιωτικό πυρήνα εντός της Χαμάς, που θα επικεντρωνόταν στην αιχμαλώτιση Ισραηλινών στρατιωτών.
Μετά τον θάνατο του αρχηγού των Ταξιαρχιών Κασάμ Σαλάχ Σεχαντέ, ο Ντεΐφ ανέλαβε τη διοίκηση τον Ιούλιο του 2002. Παρέμεινε επικεφαλής μέχρι το θάνατό του, δύο δεκαετίες αργότερα.
Ως ηγέτης, ίδρυσε μια ακαδημία στρατιωτικής εκπαίδευσης και ανάπτυξης και επέβλεψε την παραγωγή πυραύλων και βλημάτων στη Γάζα και την προμήθεια όπλων από το εξωτερικό. Βοήθησε στον σχεδιασμό του πυραύλου Κασάμ της Χαμάς και του τεράστιου δικτύου σηράγγων κάτω από τη Λωρίδα της Γάζας.
Αναδημοσιεύουμε αποσπάσματα από την περιγραφή του αλ-Τζαζίρα για το ντοκιμαντέρ:
«Στο νέο επεισόδιο της εκπομπής What’ s hidden is greater, με παρουσιαστή τον Τάμιρ αλ-Μισχάλ, με τίτλο “Μοχάμεντ Ντεΐφ… Μυστικά Πριν από τον Κατακλυσμό”, ο γενικός διοικητής των Ταξιαρχιών Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ, της στρατιωτικής πτέρυγας του Ισλαμικού Κινήματος Αντίστασης Χαμάς, βγήκε από τις σκιές στην οθόνη, μέσα από σκηνές και πλάνα που προβάλλονται για πρώτη φορά, στα οποία αφηγείται με δικά του λόγια κεφάλαια της ζωής του, σε αποσπάσματα που δημοσιεύθηκαν από τις Ταξιαρχίες για πρώτη φορά.
Από μια κασέτα που χρονολογείται από το 1994, στην οποία ένας μασκοφόρος μαχητής ανακοινώνει την ανάληψη ευθύνης των αλ-Κασάμ για την απαγωγή του Ισραηλινού στρατιώτη Ναχσόν Βάχσμαν, το επεισόδιο «Ό,τι Κρύβεται Είναι Μεγαλύτερο» ανοίγει το ταξίδι του Ντεΐφ από τα πρώτα του βήματα και τη σύλληψή του έως την ηγεσία των Ταξιαρχιών, βασισμένη σε σπάνιες μαρτυρίες, σκηνές και έγγραφα που αποκαλύπτουν τα στάδια σχεδιασμού της επιχείρησης “Κατακλυσμός του αλ-Άκσα”.
Το επεισόδιο καταγράφει μέρος της πρώιμης εμπλοκής του Ντεΐφ σε στρατιωτικό έργο και τη μετακίνησή του στη Δυτική Όχθη , όπου γνώρισε τους ηγέτες των Κασάμ και συνέβαλε στη διαμόρφωση του πυρήνα του στρατιωτικού έργου των Ταξιαρχιών πριν αυτό επεκταθεί αργότερα
Έχοντας το παρατσούκλι «το Φάντασμα» για την απαράμιλλη ικανότητά του να κρύβεται – αποκαλύπτει πώς διέφυγε της σύλληψης για πολλά χρόνια, λέγοντας: «Μετακινούμασταν από το ένα αγρόκτημα στο άλλο και από το ένα σπίτι στο άλλο, και άλλαξα εντελώς τον τρόπο ζωής μου».
Με την προβολή του επεισοδίου, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γέμισαν με αντιδράσεις στις σκηνές του, καθώς πολλοί είδαν για πρώτη φορά το πρόσωπο ενός άνδρα που γνώριζαν εδώ και πολλά χρόνια από τις πράξεις του, όχι από τα χαρακτηριστικά του, και θυμήθηκαν αυτό που περιέγραψαν ως μεγάλα ορόσημα στο ταξίδι ενός ηγέτη που, όπως λένε, αφιέρωσε τη ζωή του στην Ιερουσαλήμ, το αλ-Άκσα και την Παλαιστίνη.
Το διάσημο σύνθημα «Βάλτε το σπαθί πάνω στο σπαθί, είμαστε οι άντρες του Μοχάμεντ Ντεΐφ», το οποίο ψάλλονταν από τις μάζες στις αυλές του Τζαμιού αλ-Άκσα το 2021 κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επιχείρησης «Σπαθί της Ιερουσαλήμ», πριν εξαπλωθεί στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, έχει επίσης επιστρέψει στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Θλίψη για έναν ανολοκλήρωτο αποχαιρετισμό.
Ένας τόνος θλίψης επικράτησε σε πολλά από τα σχόλια καθώς διάφοροι σημείωσαν ότι αυτό που τους πόνεσε περισσότερο ήταν ότι ο καλεσμένος δεν έλαβε μια κηδεία που να αρμόζει στην κοινωνική του θέση και δεν θρηνήθηκε όπως θα έπρεπε, προσθέτοντας ότι η μεγαλύτερη απώλεια είναι ότι άνθρωποι σαν τον συγκεκριμένο πεθαίνουν πριν δουν την ημέρα της απελευθέρωσης.
Όσο για τον αποφυλακισμένο κρατούμενο Abdul Nasser Issa – έναν από τους καλεσμένους του επεισοδίου και μάρτυρα ορόσημων στη ζωή του καλεσμένου – αποκάλυψε στην αφήγησή του ότι σχεδίαζε με τον Ντεΐφ και τον Γιάχια Αγιάς –τον Μάιο του 1995– να προωθήσουν τη στρατιωτική δράση στη Δυτική Όχθη, υπενθυμίζοντας μια φράση που ο ηγέτης επαναλάμβανε επανειλημμένα: «Η Γάζα και η Δυτική Όχθη είναι μία οικογένεια».
Ο πολιτικός αναλυτής και συγγραφέας από τη Γάζα, Ιμπραήμ αλ-Κάρα, πιστεύει ότι το ντοκιμαντέρ ξεπέρασε την απλή αποκάλυψη της βιογραφίας ενός άνδρα και παρουσίασε μια ολοκληρωμένη πολιτική και ιστορική αφήγηση, η ουσία της οποίας είναι ότι ο «Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα» δεν ήταν μια παρορμητική απόφαση ή ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ο καρπός τεσσάρων δεκαετιών αντιστασιακού έργου, στο πλαίσιο εθνικών ζητημάτων που παρέμειναν στην πρώτη γραμμή των προτεραιοτήτων.
Μία από τις πιο συναρπαστικές και ενδιαφέρουσες σκηνές είναι το αποκλειστικό υλικό από τη συνάντηση του στρατιωτικού συμβουλίου των Ταξιαρχιών Κασάμ – με όλα τα μέλη του, οι οποίοι όλοι έχουν πέσει μάρτυρες, με επικεφαλής τον Ντεΐφ – σε μία από τις σήραγγες της Γάζας.
Η δημοσιογράφος Φατίμα Αμπντουλάχ από τη Γάζα έγραψε: «Αυτές είναι οι απώλειές μας, τις οποίες αντιλαμβανόμαστε στη σημερινή εικόνα. Για μια στιγμή, κατανοούμε το μέγεθος αυτού που χάσαμε και αυτού που σκόπιμα κρύψαμε για να ολοκληρώσουμε ό,τι απομένει από τη ζωή. Αυτές είναι οι αναντικατάστατες απώλειές μας».
Από τη Γάζα επίσης, ο δημοσιογράφος Μοχάμεντ Χανίγιε έγραψε ότι ο θάνατος αυτών των ανθρώπων δεν είναι μια περαστική τραγωδία, αλλά ένα βαρύ χρέος στον λαιμό ενός έθνους που είδε την τραγωδία και σήκωσε το βάρος της σιωπής του.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο ηγέτης της Χαμάς, Μαχμούντ Μαρντάουι, σχολίασε ότι «αυτοί δεν ήταν απλώς άνδρες που συναντήθηκαν σε ένα συμβούλιο, αλλά η ιστορία μιας πατρίδας, της ελπίδας ενός έθνους και της μνήμης ενός λαού, μιας γενιάς που κουβαλούσε τον σκοπό της στην καρδιά της και παρέμεινε σταθερή στην υπόθεσή της».
Αντιμέτωπος με τόσα χρόνια κρυψώνας, κατά τα οποία οι υπηρεσίες ασφαλείας και πληροφοριών δεν μπόρεσαν να φτάσουν το «Φάντασμα», ο νεαρός Μουχάμαντ από τη Γάζα έγραψε ότι μόνο τρία χρόνια εκτοπισμού και σκληρών συνθηκών τον έκαναν να ασφυκτιά σε σημείο που επιθυμούσε τον θάνατο, ρωτώντας: «Τι γίνεται λοιπόν με έναν άνθρωπο που έζησε για περισσότερα από 30 χρόνια συνοδευόμενος από θάνατο, πείνα και στέρηση; Κατέληξε ότι ο κόσμος γνωρίζει σήμερα πόσο έκαιγε η καρδιά του για τον γιο του Αλί, ο οποίος μαρτύρησε σε ισραηλινή επιδρομή το 2014».
Ντοκιμαντέρ όπως αυτό και το αντίστοιχό του πριν ενάμιση χρόνο για την επιχείρηση Κατακλυσμός του αλ-Άκσα ρίχνουν φως εκ των έσω στα γεγονότα και τους ηγέτες της παλαιστινιακής αντίστασης και αποτελούν πρωτογενείς πηγές για όποιον ενδιαφέρεται να κατανοήσει σε βάθος το παλαιστινιακό ζήτημα. Δημοσιογράφοι σαν τον αλ-Μισχάλ, με κίνδυνο πολλές φορές της ζωής τους, βοηθούν να προβάλλεται αυτούσιος ο λόγος της αντίστασης, για να μαθαίνουμε όσα περισσότερα γίνεται απ’ τις ίδιες φωνές των πρωταγωνιστών του αγώνα. Ξέρουμε ότι ντοκιμαντέρ σαν κι αυτά δεν θα προβληθούν στις Κάννες, ούτε θα έχουν δημόσια προβολή όπως άλλα από Ισραηλινούς παραγωγούς, αξίζει όμως να κάνει κανείς τον κόπο να τα ψάξει στο Youtube, πριν υπάρξει λογοκρισία κι εκεί.