Ο ιστορικός Ιάσονας Χανδρινός έδωσε συνέντευξη στον Δανίκα (Πρώτο Θέμα, 25/2/2026), πρώην ρεβιζιονιστή και άνθρωπο του συστήματος διαχρονικά. Πρόβλημα κανένα. Η τύφλωση όμως δεν κάνει καλό. Η συνέντευξη δίνει την εντύπωση ότι ο ιστορικός θα μιλήσει για τους 200 της Καισαριανής. Όχι ότι είχε κάτι παραπάνω να μας πει από όσα γνωρίζει το αριστερό προοδευτικό και κομμουνιστικό κίνημα στη χώρα μας για τους 200 εκτελεσμένους.

Ο ενθουσιασμένος Δανίκας προλογίζει έτσι τον ιστορικό: «Αν σήμερα υπάρχει κάποιος Έλληνας μελετητής και ερευνητής εκείνης της ταραγμένης εποχής, δεν είναι άλλος από τον ανήσυχο, εύστροφο και ταραγμένο Ιάσονα Χανδρινό. Όταν σου μιλάει και σου εξηγεί, είναι σαν να βλέπεις κάποιον πάνω σε χρονομηχανή. Όχι μόνο ζει τα γεγονότα, αλλά ταυτόχρονα αποστασιοποιείται απ’ αυτά και επομένως τα κρίνει με διαύγεια αλλά και θαυμασμό.

Όπως για παράδειγμα όταν μου λέει ότι “οι 200 πήγαιναν με χαρά να συναντήσουν τον θάνατο επειδή η ζωή τους ήταν πλήρης νοήματος”. Και όπως λέει για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που κατέχει ένας συλλέκτης από το Βέλγιο: “Ο θάνατος, οι εκτελέσεις, όλα για πούλημα”.

Από τις πιο συναρπαστικές συνεντεύξεις που έχω πάρει. Μάθημα Ιστορίας και Μνήμης».

Ας δούμε κάποια σημεία από το μάθημα της ιστορίας που έκαναν ο ιστορικός και ο Δανίκας.

Το κύριο μάθημα τελικά έγινε πάνω στο ΚΚΕ, το παλιό επαναστατικό ΚΚΕ των αγώνων και θυσιών, και φυσικά στον αρχηγό του Νίκο Ζαχαριάδη. Βάζουμε αποσπάσματα από τη συνέντευξη, που είναι δημοσιευμένη στο διαδίκτυο.

Λέει ο ιστορικός: “Ο Ζαχαριάδης ήταν στις φυλακές της Κέρκυρας. Ο Μανιαδάκης είχε φτιάξει έναν παράνομο κομματικό μηχανισμό, χαφιέδικο, με στελέχη που είχαν σπάσει και είχαν συνεργαστεί με την Ασφάλεια και παρουσιάζονταν ως το επίσημο ΚΚΕ. Απόλυτη σύγχυση”.

Ρωτά ο Δανίκας: “Υπήρχαν δηλαδή δύο ΚΚΕ…”

Απαντά ο ιστορικός: “Υπήρχαν δύο ΚΚΕ. Ο Ζαχαριάδης την είχε πατήσει, πίστευε ότι ο μηχανισμός του Μανιαδάκη ήταν το σωστό ΚΚΕ”.

Συζήτηση καφενείου θα μας πείτε, αλλά με τόση σιγουριά ο ιστορικός…

Εμείς θα πούμε το παρακάτω και αν μπορεί ας το ανατρέψει ο ιστορικός που χτυπά ύπουλα τον Ζαχαριάδη άρα και το κόμμα που είναι αρχηγός: Η προσπάθεια του Μανιαδάκη να φτιάξει Προσωρινή Διοίκηση και νέο κομμουνιστικό κόμμα, χαφιέδικα όργανα στα χέρια της δικτατορίας, από λιποτάχτες του κόμματος και παλιούς χαφιέδες, αποτυχαίνει. Ο Ζαχαριάδης ξέροντας ότι η ΠΔ ήταν στα χέρια του Μανιαδάκη, τη χρησιμοποίησε γιατί μόνο έτσι μπορούσε σε κείνες τις στιγμές να δώσει σωστή γραμμή στο ΚΚΕ. Μα ποτέ δε σύστησε στο κόμμα να την αναγνωρίσει. Αντίθετα χρησιμοποίησε όλα τα μέσα για να την ξεσκεπάσει. Έστειλε από την αρχή στην ΠΔ ένα σχέδιο οργανωτικής απόφασης και πρότεινε σε αυτή να το δημοσιεύσει σα δική της απόφαση. Στο σχέδιο αυτό έλεγε ότι επειδή ο χαφιεδισμός στο κόμμα είχε σμπαραλιάσει την παλιά κομματική καθοδήγηση και είχε δημιουργηθεί μια ανώμαλη κατάσταση στο ΚΚΕ, μέχρι να εγκατασταθεί μια νόμιμη καθοδήγηση στο κόμμα θα ‘πρεπε η κάθε τοπική κομματική οργάνωση να αποχτήσει οργανωτική αυτοτέλεια και ανεξαρτησία, να μην υπάγεται οργανωτικά σε καμία κεντρική καθοδήγηση και να συνδέεται με αυτή μόνο πολιτικά, εφαρμόζοντας την πολιτική γραμμή που αυτή έδινε, μόνο εφόσον θα τη θεωρούσε σωστή.

Όταν η ΠΔ αρνήθηκε να δημοσιεύσει το σχέδιο αυτό, όπως και το 20 γράμμα του Ζαχαριάδη και φάνηκε ότι ο Γ. Μιχελίδης πρόδωσε την εντολή των συντρόφων της Κέρκυρας και έγινε χαφιές, ο Ζαχαριάδης κατήγγειλε ανοιχτά στον λαό τη χαφιέδικη ΠΔ.

Ο Δανίκας δεν χάνει ευκαιρία στη συνέχεια και ρωτά για να βοηθήσει το μάθημα ιστορίας:

«Μια και μιλάμε για τον Ζαχαριάδη, τι ακριβώς ισχύει με την επιστολή του; Είπε «να πολεμήσουμε» ή «να μην πολεμήσουμε» εναντίον των Γερμανών; Υπάρχει μια διχογνωμία εδώ, ένα σκοτεινό σημείο».

Απαντά ο ιστορικός καφενειακά, με άλματα, χοντροκομμένες παπαρολογίες και συμπεράσματα από την λαχανοσαλάτα των μικροαστούληδων και κρυφοαντικομμουνιστούληδων – ας τα δούμε, έτσι, για την ιστορία (οι υπογραμμίσεις δικές μας):

«Υπάρχει σκοτεινό σημείο όταν προσπαθούμε να το διαβάσουμε κυριολεκτικά. Αλλά αν δούμε τη διεθνή συγκυρία, καταλαβαίνουμε πολύ απλά τι γίνεται. Ο παγκόσμιος κομμουνισμός τη δεκαετία του ’30 έριξε τη γραμμή του αντιφασιστικού μετώπου. Δηλαδή, “συνεργαστείτε με τα αστικά κόμματα, φτιάξτε συμμαχίες, σοσιαλιστές ή δημοκράτες, δεν έχει σημασία. Για τη δημοκρατία”. Μετά γίνεται μια κίνηση τακτικής, το περίφημο σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, όπου ουσιαστικά τα βρίσκει η Σοβιετική Ρωσία με τη ναζιστική Γερμανία. Απόλυτη σύγχυση, σε όλα τα κομμουνιστικά κόμματα στον κόσμο. “Τι κάνουμε τώρα; Τι μας λέγατε μέχρι τώρα; Τώρα αλλάζει η γραμμή;”. Η γραμμή δεν άλλαξε, αλλά η σύγχυση παρέμεινε. Και ο Ζαχαριάδης γράφει το πρώτο γράμμα πιστός στη γραμμή την αντιφασιστική – και μετά το παίρνει πίσω. Γιατί λέει, “κάτσε, σε περίπτωση που έχει αλλάξει η γραμμή και δεν έχουμε ενημέρωση από τη Σοβιετική Ένωση, μην εκτεθούμε τζάμπα”. Αυτή είναι η ιστορία. Και στέλνει μια δεύτερη επιστολή ότι “καλός ο αντιφασιστικός αγώνας, τώρα όμως πρέπει να σταματήσει ο πόλεμος”, που δεν είναι λάθος. Αν το δεις και λογικά, η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να επικρατήσει σε κάτι τέτοιο. Κάποια στιγμή θα της την έπεφταν οι Γερμανοί».

Για το πώς τα «βρήκαν» οι ναζί με την ΕΣΣΔ, ο ιστορικός θα έπρεπε να αναφερθεί στην κομβική συμφωνία του Μονάχου πριν την ολοκληρωτική φωτιά του πολέμου, όπως και στην απόλυτη φιλειρηνική πολιτική της ΕΣΣΔ. Το ότι η ΕΣΣΔ εξασφάλισε ειρήνη για ενάμιση χρόνο και προετοιμασία για απόκρουση της επίθεσης των Ναζί, ψιλά γράμματα για τον ιστορικό μας… (Για παραπάνω ανάλυση του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ μπορεί να διαβάσει κανείς το βιβλίο Ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος και η σημασία της Αντιφασιστικής Νίκης, ένα ιστορικό εγχειρίδιο, Κόκκινη Βιβλιοθήκη, 2022).

Γιατί το δεύτερο γράμμα του Ζαχαριάδη (26/11/1940) ανατρέπει το πρώτο ιστορικό γράμμα; Τι παίρνει πίσω; Ας διαβάσουμε το γράμμα του ΝΖ: 

«Ολόκληρος ο λαός της Ελλάδας ξεσηκώθηκε σαν ένας άνθρωπος και χάλασε τα σχέδια του φασισμού. Με το αίμα του ο λαός εξασφάλισε τη λευτεριά και την ανεξαρτησία του. Έξω απ’ αυτά η Ελλάδα δεν έχει καμιά θέση στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ανάμεσα στην Αγγλία και την Ιταλία – Γερμανία. Αφού ο λαός μας υπερασπίσει αποτελεσματικά την ανεξαρτησία και την εθνική λευτεριά του, σήμερα ένα μονάχα πράμα θέλει: Ειρήνη και ουδετερότητα με τούτους τους όρους: 1) Να ξανάρθουν τα πράγματα όπως ήταν στις 28 του Οχτώβρη 1940 δίχως καμιά εδαφική-οικονομική-πολιτική ζημιά σε βάρος της Ελλάδας, 2) Οι πολεμικές δυνάμεις της Αγγλίας να φύγουν όλες απ’ τα χώματα και τα νερά της Ελλάδας. Με βάση τους δυο αυτούς όρους να ζητήσουμε αμέσως απ’ την κυβέρνηση της ΕΣΣΔ να μεσολαβήσει για να γίνει ελληνοϊταλική ειρήνη. Αυτό είναι σήμερα το μοναδικό εθνικολαϊκό συμφέρο. Και η πράξη έχει αποδείξει ότι μόνον η ΕΣΣΔ σήμερα έσωσε την ειρήνη και ουδετερότητα της Γιουγκοσλαβίας-Βουλγαρίας-Τουρκίας.

26 του Νοέμβρη 1940

Ν. ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ                                                                                  

ΥΓ: Είμαστε υποχρεωμένοι να ζητήσουμε ειρήνη έντιμη και δίχως κυρώσεις και για να ξεκαθαρίσουμε άλλη μια φορά τόσο τον εθνικό-αμυντικό-απελευθερωτικό χαρακτήρα του πολέμου που κάνουμε, όσο και ότι είμαστε ξένοι προς τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο που κάνουν οι πλουτοκρατικές μεγάλες δυνάμεις. Αν σήμερα δε δουλέψουμε για μια έντιμη ειρήνη ο πόλεμος θα χάσει για μας τον εθνικό αμυντικό χαρακτήρα του, θα γίνει κατακτητικός και τότε θα έχει αντίθετο το λαό».

Πάμε παρακάτω, μεταξύ γενικοτήτων και δηλώσεων: «Ο,τι και να λέμε, ό,τι ιδεολογική τοποθέτηση και να έχει ο καθένας, το μόνο κόμμα –όχι μόνο στην Ελλάδα, και σε άλλες κατεχόμενες χώρες– που πήρε μέρος στην Αντίσταση είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα. Και σε όλες τις χώρες. Αυτή είναι η πραγματικότητα». Σιγά το νέο δηλαδή, είναι παγκόσμια αλήθεια αυτό το πράγμα ότι τα κομμουνιστικά κόμματα με την λαϊκομετωπική πολιτική τους ενίσχυσαν και καθοδήγησαν την αντιφασιστική Αντίσταση και δεν περιμέναμε τον ιστορικό να το δηλώσει.

Έχουμε πάλι συζήτηση για το ΚΚΕ και τον αρχηγό του, ας απολαύσουμε τη ερώτηση του Δανίκα και την απάντηση με ερώτηση του ιστορικού μας:

Δ.Δ: “Ο Ζαχαριάδης πώς επιβίωσε; Ήταν πράκτορας των Γερμανών τελικά”;

Ι.Χ.: “Καλά, αυτό βασάνιζε το Κόμμα για δεκαετίες. Μετά την αποκαθήλωσή του, όλοι αυτό συζητούσαν. Αν ήταν όντως πράκτορας των Γερμανών στο Νταχάου, γιατί αλλιώς πώς επιβίωσε”;

Όλοι, ποιοι όλοι δηλαδή; Πότε άρχισε η λάσπη αυτή για τον ΝΖ και από ποιους κύκλους; Ποιοι έκαναν την αποκαθήλωση, όπως την αναφέρει ο ιστορικός; Η πλειοψηφία των μελών και στελεχών του ΚΚΕ γιατί έμεινε πιστή σε έναν «πράκτορα» των Γερμανών μετά την αποκαθήλωση, την πραξικοπηματική ολομέλεια; Δεν μας τα λέτε καλά, κύριε ιστορικέ μας. Ποιο κόμμα βασάνιζε για δεκαετίες για το αν είναι ο ΝΖ πράκτορας; Αυτό που φτιάχτηκε από αναθεωρητές, αντιζαχαριαδικούς και σοβιετικούς ρεβιζιονιστές; Η στάση του ΝΖ στο Νταχάου είναι καταγεγραμμένη και απόλυτα καθαρή με ντοκουμέντα από συγκρατούμενους κομμουνιστές του Αυστριακού και Γερμανικού κόμματος, Έλληνες συγκρατούμενούς του και όχι μόνο. Δημοσιεύουμε μια δήλωση του Γερμανού κομμουνιστή Όσκαρ Χίνκελ από δεκάδες αντίστοιχες:

“Ήρθε από τη Βιέννη. Ήταν γνωστός σε πολλούς. Ήξερε λίγα γερμανικά, τα έμαθε όμως πολύ γρήγορα. Ήταν πολύ δραστήριος. Είχε στενή σύνδεση με τους Σοβιετικούς. Ήξερε καλλίτερα απ’ όλους τα ρούσικα. Οι άλλοι Γερμανοί, Αυστριακοί δεν ήξεραν τα ρούσικα. Ανάμεσα στους Αυστριακούς και σ’ αυτόν υπήρχαν διαφορές. Δεν μπορώ να κρίνω ποιος είχε δίκιο. Γενικά δεν μπορώ να πω τίποτα το ιδιαίτερο. Πάντως τον θεωρούσαμε αυθεντία. Ιδεολογικά και πολιτικά ήταν ο πιο ικανός. Έκανε μεγάλη προσπάθεια να ξεκαθαρισθούν οι αρχές Μαρξισμού-Λενινισμού. Είχε εξοικονομήσει ένα τόμο του Λένιν. Έκανε μεγάλη προσπάθεια να μας κάνει γνωστό τι ήταν το αντιδραστικό καθεστώς του Μεταξά.

Όταν ήρθε βάδιζε άσκημα. Η μέση του έδειχνε ότι ήταν πιασμένη. Απ’ ότι θυμάμαι το αποδίδαμε στο ότι τον είχαν χτυπήσει. Τον γνώρισα προσωπικά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τον σεβόμουνα πολύ. Για αυτό έδωσα και το όνομα του στον γιο μου. Να προσθέσω κάτι ακόμα. Είναι αλήθεια ότι οι Αυστριακοί ήταν πολιτικά καλά κατατοπισμένοι. Αλλά είχαν τη γνώμη ότι όλη μας η δραστηριότητα έπρεπε να περιορίζεται στην ιδεολογική πολιτική δουλειά. Να παρακολουθούμε και να εξηγούμε τις ενέργειες του φασισμού. Ενώ αυτός είχε τη γνώμη ότι δεν έπρεπε να περιορισθούμε μόνο σ’ αυτό. Χρειαζόταν να κάνουμε και πραχτική δράση έστω και την ελάχιστη εναντίον του φασισμού. Στην ανάγκη να εξοικονομήσουμε αν ήταν δυνατό και όπλα. Στην τελευταία περίοδο τον πήραν και τον πήγαν σε άλλη ομάδα εργασίας και μου ήταν αδύνατο πια να επικοινωνώ μαζί του. Πρέπει να προσθέσω ότι στους Αυστριακούς υπήρχε αντισοβιετισμός, που τον περνούσε ο Φίσερ (πρόκειται για τον γνωστό και σε σας Φίσερ που τελευταία έγραψε ένα ντροπιαστικό βιβλίο που το έκαναν σημαία στη Δυτική Γερμανία για την ιδεολογική συνύπαρξη). Τίποτε δεν μπορώ να πω άλλο να σας πω λέω ακόμα μια φορά ότι για μένα τότε ήταν υπόδειγμα.” 

Παρακάτω συνεχίζεται το πινγκ πονγκ επιπέδου ο Ζαχαριάδης «είναι βόας είναι κροταλίας;»

Δ.Δ.: Και πώς επέστρεψε με το δερμάτινο τζάκετ Αεροπορίας των Άγγλων; Πώς επιβίωσε στο κολαστήριο του Νταχάου, όπου είχαν καεί τόσα εκατομμύρια κόσμου; Κομμουνιστής, Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ και επιβιώνει; Εγώ πιστεύω ότι ήταν πράκτορας.

Ι.Χ.: Εγώ δεν πιστεύω ότι ήταν πράκτορας των Γερμανών. Το αν ήρθε σε κάποια συνεννόηση με τους Γερμανούς ή το έπαιξε καλός ή χρήσιμος μέσα στο στρατόπεδο δεν το ξέρουμε. Σίγουρα είχε κάποια ταλέντα που τον γλίτωσαν από βαριές δουλειές. Ήξερε γλώσσες, ήταν μορφωμένος. Κάποια στιγμή τον χρησιμοποίησαν για να συντονίζει τους υπόλοιπους Έλληνες. Δηλαδή, είχε μια χρησιμότητα. Τώρα το τι έλεγε με τους Γερμανούς, και αν έλεγε κάτι που τον έκανε χρήσιμο γι’ αυτούς ώστε να μην τον σκοτώσουν, αυτό δεν το ξέρουμε.

Δ.Δ.: Κι άλλοι ήταν χρήσιμοι στους Γερμανούς στα στρατόπεδα, αλλά τους εκτελούσαν αφού έκαναν τη δουλειά πρώτα. Ο Ζαχαριάδης επιβίωσε από όλες τις διαδικασίες, όντας Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ – επιμένω σε αυτό.

Ι.Χ.: Οταν το ΚΚΕ τον αποκαθήλωσε το ’56, στο 20ό Συνέδριο, μάζευαν πληροφορίες για το Νταχάου, απευθύνθηκαν στο αυστριακό και το γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα. «Πείτε μας αν έχετε στοιχεία για τον Ζαχαριάδη στο Νταχάου. Θέλουμε μαρτυρίες». Και γράφουν εκθέσεις και τους λένε: «Ακούστε, κατά τη γνώμη μας, δεν ήταν πράκτορας, αλλά ήταν φοβερός σεχταριστής, δηλαδή είχε την παλιά γραμμή. Συζητούσαμε στις αντιφασιστικές επιτροπές του Νταχάου, παράνομα, και μας έλεγε ότι πρέπει οι Γερμανοί εργάτες να κάνουν επανάσταση και ν’ ανατρέψουν το χιτλερικό καθεστώς. Και εμείς λέγαμε ότι αυτά είναι παλαβομάρες και αφέλειες, ότι δεν είχε καταλάβει τίποτα από το τι γίνεται εδώ πέρα». Οπότε τον απομόνωσαν λόγω της σεχταριστικής του γραμμής. Επίσης, κάτι που για μένα το συνοψίζει όλο είναι το εξής. Του λέει ένας Έλληνας πολιτικός κρατούμενος του Νταχάου: “Σύντροφε Νίκο, εμείς γιατί βασανιζόμαστε στη δουλειά κι εσύ κυκλοφορείς ωραίος στα γραφεία;”. Εύλογη ερώτηση. Και του απαντά ο Ζαχαριάδης: “Εσύ, νεαρέ σύντροφε, δεν καταλαβαίνεις από πολιτική σκοπιμότητα”.

Δ.Δ.: Τι θέλει να πει ο ποιητής εδώ;

Ι.Χ.: Νομίζω, καταλαβαίνεις. Ότι “εδώ παίζω ένα ρόλο”, ότι “μπορεί να κάνω και τον καλό στους Γερμανούς για να επιβιώσω, γιατί είμαι χρήσιμος να επιβιώσω”. Δεν νομίζω ότι οι Γερμανοί χρειάζονταν κάποιον πράκτορα εκεί μέσα, τι να τον κάνουν; Δεν έχει νόημα. Και δεν νομίζω ότι τους πολυενδιέφερε και το ελληνικό Κομμουνιστικό Κόμμα, όπως δεν τους ενδιέφερε και όλη η Ελλάδα συνολικά. Οι Γερμανοί, να ξέρεις, για να γυρίσουμε στο θέμα μας, στην Ελλάδα συμπεριφέρθηκαν λίγο σαν να ήταν μια αίθουσα πειραμάτων. Δεν ήξεραν τίποτα για τη σύγχρονη Ελλάδα, τίποτε απολύτως. Και αυτοσχεδίαζαν, η Κατοχή είναι ένας αυτοσχεδιασμός. Δεν ήξεραν ακριβώς τι πολιτική να ακολουθήσουν στην Ελλάδα, αυτό είναι γεγονός. Στην αρχή ήρθαν με μια αρχαιολατρία, με έναν θαυμασμό, ο οποίος ήταν ειλικρινής – και ο Χίτλερ θαύμαζε την αρχαία Ελλάδα. Βλέποντας μια χώρα φτωχή, ρημαγμένη, πεινασμένη, αρχίζουν να αλλάζουν. Και βγαίνουν ρατσιστικά αντανακλαστικά, τα οποία παίζουν ρόλο στη συνέχεια της Κατοχής. Πιστεύουν ότι οι Έλληνες πλέον είναι υπάνθρωποι – όχι με την έννοια των Σλάβων, αλλά ότι δεν αξίζει αυτός ο λαός. Αυτό είναι γεγονός».

Ο Δανίκας ξέρει, ήταν πράκτορας ο Ζαχαριάδης… Ο ιστορικός απαντά όχι πράκτορας εντάξει, αλλά σεχταριστής και λίγο πονηρούλης, παίζει με τις λέξεις, όπως όλοι οι μικροαστοί οπορτουνιστές… Τα ερωτήματα αυτά τα έθεταν (“γιατί έζησε όταν άλλοι πέθαναν”) και οι φασίστες αρθρογράφοι του «Ελληνικού Αίματος» στον ίδιο τον ΝΖ το 1945 σε συνέντευξη τύπου. Ο ΝΖ απάντησε τσεκουράτα, η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στον Ριζοσπάστη. Ο ιστορικός φαίνεται να τα γνωρίζει αλλά δεν απαντάει για να μην χαλάσει τη «γραμμή» του Δανίκα και τον βάλουν στο περιθώριο των αστικών εφημερίδων σαν φιλοζαχαριαδικό… Ο ιστορικός είχε δημοσιεύσει στο Αρχειοτάξιο (τχ 24, 2022) δύο καταθέσεις του ΝΖ για την στρατοπεδική του εμπειρία μία στο Εθνικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου και μία συμπληρωματική στον αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κιουσόπουλο, το 1946. Αυτά τα ντοκουμέντα φαίνεται τα ξέχασε ο ιστορικός.

Όμως, μαθαίνουμε και κάτι άλλο από τον ιστορικό: ότι η γερμανική κατοχή ήταν αυτοσχεδιασμός, δεν ξέραν πώς να συμπεριφερθούν, στην αρχή ήρθαν με αρχαιολατρεία και σεβασμό, ο οποίος ήταν ειλικρινής (!) και μετά βγήκαν τα ρατσιστικά αντανακλαστικά (!) τους ενάντια στους Έλληνες… Μήπως φταίνε και οι αντάρτικες ενέργειες ρε παιδιά; Ενόχλησαν τους αρχαιολάτρες και δεν τους επέτρεψαν μια ευχάριστη τουριστική διαμονή στην Ελλάδα;

Άλλη ερώτηση για μάθημα ιστορίας:

Δ.Δ.: “Τελικά γιατί οδηγήθηκε στον Εμφύλιο το ΚΚΕ;”

Ι.Χ.: “Θα σου πω κάτι που το έχουν πει πολλοί πριν από μένα, στο πλαίσιο κριτικής. Υπερεκτίμησαν τις δυνάμεις τους, δεν έλαβαν υπ’ όψιν τους τη διεθνή κατάσταση και, τρίτον, παρασύρθηκαν μέσα από τη δίνη των γεγονότων. Δεν σκέφτηκαν δηλαδή με ψυχραιμία. Και παραβίασαν -αυτό το έχουν γράψει κομματικοί άνθρωποι, που έκαναν κριτική αργότερα, αναθεωρητές της τότε γραμμής- τη λενινιστική αρχή: ότι με τον εμφύλιο πόλεμο δεν πρέπει να παίζεις, πρέπει να τον φτάσεις μέχρι τέλους. Δεν μπορείς να παίζεις με την επανάσταση, ή κάνεις ή δεν κάνεις. Και για το ΚΚΕ, όλη η δεκαετία του ’40 είναι μια σειρά από παλινωδίες, ένα βήμα μπρος, δύο πίσω. Εκεί που πρέπει να κάνεις ένοπλη εξέγερση, κάνεις πολιτικό συμβιβασμό και εκεί που πρέπει να σκεφτείς πολιτικά, κάνεις επανάσταση”.

Να και μαθήματα επαναστατικής πολιτικής από τον ιστορικό. Όλα τα σφάζει όλα τα μαχαιρώνει… Λέμε και μια ατάκα «ένα βήμα μπρος δύο πίσω» και κλείσαμε. Το επιχείρημα με την ψυχραιμία είναι του Μαραντζίδη, ότι η ηγεσία του ΚΚΕ έχασε την ψυχραιμία της και τα λογικά της… Του γνωστού αντικομμουνιστή δημοσιολόγου. Ο ιστορικός μας φυσικά δεν μίλησε για τους παράγοντες που οδήγησαν στον Εμφύλιο λες και το ΚΚΕ έπραξε έξω από το περιβάλλον του… ΚΚΕ ίσον ένα κόμμα λαθών που παρασέρνεται… Απαντήσεις εναρμονισμένες για τον Δανίκα, το Πρώτο Θέμα και τη συστημική λογική τους.

Κλείνουμε εδώ μιας και η συνέντευξη είναι μεγάλη. Δεν είναι στους σκοπούς μας να την πιάσουμε και να την κριτικάρουμε όλη, μένουμε στα κλισέ που χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες για το επαναστατικό ΚΚΕ της μεταξικής δικτατορίας, της Κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης του Εμφυλίου.

Ο ιστορικός, κι αν σε ελάχιστα σημεία προσπαθεί να διαφοροποιηθεί από τον χυδαίο αντικομμουνιστή Δανίκα, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να χτυπά το ΚΚΕ και τον αρχηγό του, με το ύπουλο τροπάριο κι όχι με «μπρούταλ» αντικομμουνισμό αλλά συγκαλυμμένο… Αυτή η συνέντευξη τίποτε καινούργιο φυσικά δεν έδωσε στον αναγνώστη από τα ήδη γνωστά πράματα που λέγονται για να χτυπήσουν το ζαχαριαδικό ΚΚΕ (πες, πες κάτι θα μείνει) όμως είναι μια καλή ευκαιρία για τους νεότερους συντρόφους αλλά και κάθε αγωνιστή να μελετήσουν την περίοδο 1931-1956 δηλαδή μέχρι και τη διάλυση του ΚΚΕ και των ντοκουμέντων του κόντρα στις νέες αφηγήσεις από «αριστερούς» και δεξιούς ιστοριογράφους και ιστορικούς και να βγάλουν συμπεράσματα για τη σημερινή πορεία των πραγμάτων.

Γ.