Ο Νίκος Καλογερόπουλος ήταν ένας γνήσια λαϊκός άνθρωπος. Τρυφερός και ανυπότακτος, με εκείνο το σπάνιο μείγμα πάθους και τρέλας για το θέατρο, τη ζωή, τη δικαιοσύνη και την πολιτική. Αγαπούσε βαθιά την Ελλάδα, όχι ως «πατρίδα», ή ως αφηρημένο σύμβολο, αλλά ως τόπο, μνήμη, γλώσσα και ανθρώπους.
Για μένα, η κορυφαία θεατρική του στιγμή υπήρξε το «Οι Κυνικοί ξανάρχονται», βασισμένο στους Νεκρικούς Διαλόγους του Λουκιανού, με τον Μένιππο να συνομιλεί με πρόσωπα της Ιστορίας και της λαϊκής μνήμης, από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη πολιτική ιστορία. Το κείμενο κυκλοφόρησε και σε βιβλίο με τον ομώνυμο τίτλο. Ένα βαθιά λαϊκό και ανυπότακτο θέαμα, με εξαιρετικές ερμηνείες από τον ίδιο και την ομάδα του (ανάμεσά τους και πολλοί ερασιτέχνες ηθοποιοί) όπου η φιλοσοφία συναντούσε τη σάτιρα, η πολιτική τη λαϊκή παράδοση και ο Λουκιανός τη νεότερη ελληνική ιστορία.
Ο Καλογερόπουλος ερμήνευσε έναν Μένιππο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του: ήταν σαρκαστικός απέναντι σε βασιλιάδες, πλούσιους και ισχυρούς, απέναντι σε όλους εκείνους που στον Άδη ανακαλύπτουν πως η εξουσία, τα αξιώματα και τα πλούτη τους δεν αξίζουν πια τίποτα. Κι αυτόν τον αρχαίο κυνικό σαρκασμό τον πάντρευε με τους λαϊκούς ήρωες, τους ηττημένους και τους ανυπότακτους της δικής μας Ιστορίας, φτάνοντας μέχρι τους σύγχρονους «αντάρτες των πόλεων». Σαν να έστηνε μια μεγάλη λαϊκή παρέα νεκρών που επέστρεφαν για λίγο στη σκηνή, όχι για να αναπαυθούν, αλλά για να μας ταράξουν τους ζωντανούς.
Είχα την τύχη να τον γνωρίσω από κοντά το 2005, όταν παραλίγο να συνεργαστούμε, καθώς ήταν να κάνω αντικατάσταση ενός από τους ηθοποιούς στην παράσταση. Η συνεργασία τελικά δεν έγινε, η συνάντηση όμως έμεινε. Κρατάω στη μνήμη μου εκείνον τον ανυπότακτο Μένιππο που τόσο του ταίριαζε — με το γέλιο και τον σαρκασμό απέναντι στην εξουσία και τους ισχυρούς, και μια βαθιά λαϊκή τρυφερότητα για τους ανθρώπους. Ίσως γιατί, πάνω στη σκηνή, ο Μένιππος και ο Καλογερόπουλος μιλούσαν την ίδια γλώσσα.
Ο λιόντας και το ελάφι, Στίχοι-Μουσική: Νίκος Καλογερόπουλος
«Πώς να μονιάξω μέσα μου
τον λιόντα και το `λάφι
πώς να ταιριάξω τον σοφό
μ’ αυτόν που κάνει λάθη.
Μ’ ένα τρίχορδο στο χέρι
στήνω στους Θεούς καρτέρι
να τους βρω να τους ρωτήσω
και τον Γόρδιο να λύσω
λέγε μου εσύ αν ξέρεις
να με πας και να με φέρεις,
να με πας και να με φέρεις,
λέγε μου εσύ αν ξέρεις».
Και ίσως αυτό το καρτέρι στους Θεούς να μην το εγκατέλειψε ποτέ.
Καλό ταξίδι, Νίκο. Οι Κυνικοί πάντα ξανάρχονται!
Κ.Μ.