
Σημεία των καιρών -και με τη βοήθεια των μέσων κοινωνικής δικτύωσης- να συνηθίζουμε στην αστραπιαία ενημέρωση και το φαντασμαγορικό. Έτσι κάπως γίνεται πολλές φορές και από πολλές πλευρές η πολιτική προπαγάνδα στο σήμερα.
Οι αναλύσεις και οι απόψεις δίνουν τη θέση τους σε τσιτάτα και κονσερβοποιημένες θέσεις, απλοϊκά σχήματα και για να μη λείπει και το φαντασμαγορικό εμπλουτίζονται με θεαματική εικόνα. Όσο πιο πολλά βλέμματα τραβήξουμε τόσο πιο εύκολα θα πετύχουμε τον «σκοπό». Γρήγορα τουίτς, χαζοχαρούμενα τικ τοκ και όλα αυτά σε ένα ευρύ φάσμα, από τα δεξιά μέχρι τα αριστερά.
Τους «από πάνω» τους βολεύει. Οι πολιτικές εφαρμόζονται αναίμακτα και τα μυαλά των πλεμπαίων στα μπλέντερ. Δεν χρειάζεται κριτική ούτε πολιτικές αντιπαραθέσεις που πατάνε στο σήμερα και στην πραγματικότητα. Μόνο γιρλάντα και θεαθήναι για το ημιμαθές κοινό. Τους «από κάτω», όμως, τους βολεύει; Η υπερεπαναστατικότητα του πληκτρολογίου, ακόμα και των ζωντανών συζητήσεων, σπάει τα ρεκόρ, το «εμείς» διασπάται μέσα στο «εγώ», με μια μικροαστική αυτοαναφορικότητα.
Το συμπέρασμα ενώ ο λαϊκός παράγοντας συνθλίβεται; Ξεσηκωμός, νίκες, σκυτάλη αγώνων, συγκλονιστικά και άλλα τόσα… και μη χειρότερα θα πούμε εμείς. Αυτοί οι υπερεπαναστάτες κομμουνιστές που θέλουν μουσείο τους αγώνες ποντάρουμε πως δεν θα έχουν μέλλον… στο μέλλον που θα έρθει. Και αμφιβάλλουμε κιόλας αν θέλουν το μέλλον που ευαγγελίζονται.
Αντιγράφουμε λίγα μόνο κομμάτια από τον Λόγο του Λένιν στο 3ο Πανρωσικό Συνέδριο της Κομμουνιστικής Ένωσης Νεολαίας της Ρωσίας με τίτλο «Τα καθήκοντα των ενώσεων της νεολαίας», στις 2 του Οχτώβρη το 1920.
***
Τί πρέπει να ξεχωρίσουμε από το σύνολο των γενικών γνώσεων για να αποκτήσουμε τη γνώση του κομμουνισμού; Εδώ μας απειλεί ολόκληρη σειρά από κινδύνους που εκδηλώνονται σχεδόν πάντα μόλις βάλουμε λαθεμένα το καθήκον να μάθουμε τον κομμουνισμό ή όταν εννοούμε το καθήκον αυτό πολύ μονόπλευρα.
Φυσικά από πρώτη άποψη μας έρχεται στο μυαλό η σκέψη ότι να μάθουμε τον κομμουνισμό σημαίνει να αφομοιώσουμε το σύνολο των γνώσεων που εκθέτονται στα κομμουνιστικά εγχειρίδια, φυλλάδια και έργα. Αυτός όμως ο ορισμός της μελέτης του κομμουνισμού θα ήταν πολύ χοντροκομμένος και λειψός.
Αν η μελέτη του κομμουνισμού βρισκόταν μόνο στην αφομοίωση εκείνων που λένε τα κομμουνιστικά έργα, τα βιβλία και τα φυλλάδια, τότε πολύ εύκολα θα μπορούσαμε να βγάλουμε κομμουνιστές παπαγάλους ή καυχησιάρηδες, αυτό όμως θα μας προξενούσε τις περισσότερες φορές ζημιά και βλάβη, γιατί οι άνθρωποι που θα είχαν μάθει και διαβάσει αυτά που λένε τα κομμουνιστικά βιβλία και τα φυλλάδια θα αποδείχνονταν ανίκανοι να συνδυάσουν όλες αυτές τις γνώσεις και δεν θα μπορούσαν να δράσουν έτσι, όπως απαιτεί πραγματικά ο κομμουνισμός.
Ένα από τα μεγαλύτερα κακά και δεινά, μια από τις μεγαλύτερες συμφορές που μας έμειναν από την παλιά καπιταλιστική κοινωνία, είναι η πλήρης απόσπαση του βιβλίου από την πρακτική ζωή. Γιατί είχαμε βιβλία που ήταν όλα γραμμένα με τον καλύτερο τρόπο, και τα βιβλία αυτά, στις περισσότερες περιπτώσεις, ήταν η πιο αηδιαστική υποκριτική ψευτιά, που μας έδινε ψεύτικη εικόνα της καπιταλιστικής κοινωνίας.
Γι’ αυτό θα ήταν πάρα πολύ μεγάλο λάθος να μαθαίνουμε απλώς από τα βιβλία όσα λέγονται για τον κομμουνισμό. Τώρα οι λόγοι και τα άρθρα μας δεν επαναλαμβάνουν απλώς αυτό που λεγόταν άλλοτε για τον κομμουνισμό, γιατί οι λόγοι και τα άρθρα μας συνδέονται με την καθημερινή και πολύπλευρη δουλιά. Χωρίς δουλιά, χωρίς αγώνα, η αφηρημένη γνώση του κομμουνισμού από τα κομμουνιστικά φυλλάδια και έργα δεν θα άξιζε απολύτως τίποτε, γιατί θα συνέχιζε την παλιά απόσπαση της θεωρίας από την πράξη, την παλιά εκείνη απόσπαση που αποτελούσε το πιο αηδιαστικό χαρακτηριστικό της παλιάς αστικής κοινωνίας.
Ακόμη πιο επικίνδυνο θα ήταν, αν αρχίζαμε να αφομοιώνουμε μόνο τα κομμουνιστικά συνθήματα. Αν δεν είχαμε καταλάβει έγκαιρα αυτό τον κίνδυνο και αν δεν είχαμε κατευθύνει όλη τη δουλιά μας στο να τον εξαφανίσουμε, τότε η ύπαρξη μισού ή ενός εκατομμυρίου νέων αγοριών και κοριτσιών, που ύστερα από μια τέτια μελέτη του κομμουνισμού θα ονόμαζαν τον εαυτό τους κομμουνιστή, μόνο μεγάλη ζημιά θα έφερνε στην υπόθεση του κομμουνισμού […].
[…] Δε μας χρειάζεται ο παπαγαλισμός, μας χρειάζεται όμως ν’ αναπτύξουμε και να τελειοποιήσουμε τη μνήμη κάθε σπουδαστή με τη γνώση των βασικών γεγονότων, γιατί ο κομμουνισμός θα γίνει κάτι το κούφιο, θα γίνει κούφια ταμπέλα, ο κομμουνιστής δε θα είναι παρά ένας απλός παινεσιάρης αν όλες οι γνώσεις που απόχτησε δεν ξαναδουλευτούν μέσα στη συνείδησή του. Πρέπει όχι μόνο να αφομοιώσετε αυτές τις γνώσεις, αλλά να τις αφομοιώσετε έτσι που να μπορείτε να τις εξετάζετε κριτικά, για να μην παραφορτώνετε το μυαλό σας με άχρηστη σαβούρα, αλλά να το πλουτίζετε με τη γνώση όλων των γεγονότων, που όποιος δεν τα ξέρει δε μπορεί στην εποχή μας να είναι μορφωμένος άνθρωπος. Αν ένας κομμουνιστής θα ήθελε να παινευτεί για τον κομμουνισμό του με βάση τα έτοιμα συμπεράσματα που απόκτησε, χωρίς να κάνει μια πολύ σοβαρή, πολύ δύσκολη και μεγάλη δουλιά, χωρίς να μπει στο νόημα των γεγονότων που είναι υποχρεωμένος να τα δει κριτικά, αυτός ο κομμουνιστής θα ‘ταν αξιοθρήνητος. Μια τέτοια επιπολαιότητα θα ήταν πάρα πολύ ολέθρια. Αν ξέρω ότι ξέρω λίγα, θα πετύχω να μάθω περισσότερα. Αν όμως ένας άνθρωπος λέει ότι είναι κομμουνιστής και ότι δεν του χρειάζεται να ξέρει τίποτε σταθερό, απ’ αυτόν δε θα βγει ποτέ τίποτε που να μοιάζει με κομμουνιστή […].
Όταν οι άνθρωποι βλέπουν τους πατεράδες και τις μανάδες τους να ζουν κάτω από το ζυγό των τσιφλικάδων και των καπιταλιστών, όταν γεύονται και οι ίδιοι τα βάσανα που δοκιμάζει όποιος αρχίζει να αντιπαλεύει τους εκμεταλλευτές, όταν βλέπουν τι θυσίες κοστίζει να συνεχίζεις αυτό τον αγώνα για να υπερασπίσεις ό,τι κατακτήθηκε και τι λυσσαλέοι εχθροί είναι οι τσιφλικάδες και οι καπιταλιστές, τότε μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, οι άνθρωποι αυτοί διαπαιδαγωγούνται κομμουνιστές. Στη βάση της κομμουνιστικής ηθικότητας βρίσκεται ο αγώνας για τη στερέωση και την ολοκλήρωση του κομμουνισμού. Να ποιά είναι και η βάση της κομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης, μόρφωσης και διδασκαλίας. Να ποιά είναι η απάντηση στο ερώτημα πώς πρέπει να μαθαίνουμε τον κομμουνισμό […].
Α.