Τὴν Ὀχτωβριανή Επανάσταση δὲν πρέπει νὰ τὴ θεωρεῖ κανείς μονάχα ἐπανάσταση «μέσα σε ἐθνικά πλαίσια», Εἶναι, πρὶν ἀπ᾿ ὅλα, ἐπανάσταση μὲ διεθνή, παγκόσμιο χαρακτήρα, γιατί σημαίνει ριζική στροφή στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὸν παλιό, τὸν καπιταλιστικό κόσμο, στον καινούργιο, το σοσιαλιστικό.
Στο παρελθόν οἱ ἐπαναστάσεις τέλειωναν συνήθως μέ τὴν ἀντικατάσταση στο πηδάλιο τοῦ κράτους τῆς μιᾶς ὁμάδας ἐκμεταλλευτῶν μὲ μιὰ ἄλλη ὁμάδα ἐκμεταλλευ τῶν. Οἱ ἐκμεταλλευτές ἄλλαζαν, ἡ ἐκμετάλλευση ἔμενε. Αὐτό γινόταν τὸν καιρό τῶν ἀπελευθερωτικῶν κινημάτων τῶν δούλων. Αὐτό γινόταν στην περίοδο τῶν ἐξεγέρσεων τῶν δουλοπάροικων. Αὐτό γινόταν στην περίοδο τῶν γνωστῶν «μεγάλων» ἐπαναστάσεων τῆς ᾿Αγγλίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Γερμανίας. Δε μιλῶ γιὰ τὴν Παρισινή Κομμού-να, ποὺ ἦταν ἡ πρώτη, ἔνδοξη, ἡρωική, πάντως ὅμως ἀνεπιτυχής προσπάθεια τοῦ προλεταριάτου να στρέψει τὴν ἱστορία ἐνάντια στόν καπιταλισμό. Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση διαφέρει ἀπό ἄποψη ἀρχῶν ἀπ᾿ αὐτές τις ἐπαναστάσεις. Δε βάζει γιά σκοπό της τὴν ἀντικατάσταση τῆς μιᾶς μορφῆς ἐκμετάλλευσης με μιάν ἄλλη μορφή ἐκμετάλλευσης, τῆς μιᾶς ὁμάδας ἐκμεταλλευτῶν μὲ μιὰν ἄλλη ομάδα ἐκμεταλλευτῶν, μά τὴν ἐξάλειψη κάθε ἐκμετάλλευσης ἀνθρώπου ἀπό ἄνθρωπο, τὴν ἐξάλειψη ὅλων τῶν ἐκμεταλλευτικῶν ὁμάδων, την ἐγκαθίδρυση τῆς διχτατορίας τοῦ προλεταριάτου, τὴν ἐγκαθίδρυση τῆς ἐξουσίας τῆς πιὸ ἐπαναστατικῆς τάξης ἀπ᾿ ὅλες τις καταπιεζόμενες τάξεις ποὺ ὑπῆρξαν ὡς τώρα, τὴν ὀργάνωση τῆς καινούργιας ἀταξικῆς σοσιαλιστικῆς κοινωνίας.
Ακριβῶς γι᾿ αὐτὸ ἡ νίκη τῆς Ὀχτωβριανῆς Ἐπανάστασης σημαίνει ριζική στροφή στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας, ριζική στροφή στὰ ἱστορικά πεπρωμένα τοῦ παγκόσμιου καπιταλισμοῦ, ριζική στροφή στό ἀπελευθερωτικό κίνημα τοῦ παγκόσμιου προλεταριάτου, ριζική στροφή στις μέθοδες πάλης καὶ στις μορφές ὀργάνωσης, στή ζωή καὶ στις παραδόσεις, στον πολιτισμό καὶ στὴν ἰδεολογία τῶν ἐκμεταλλευομένων μαζῶν ὅλου τοῦ κόσμου.
Αὐτός εἶναι ὁ λόγος ποὺ ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση εἶναι ἐπανάσταση διεθνοῦς, παγκόσμιου χαρακτήρα. Αὐτοῦ βρίσκεται ἐπίσης ἡ ρίζα τῆς βαθιᾶς συμπά-θειας που τρέφουν πρός τὴν Οχτωβριανή Επανάστα-ση οἱ καταπιεζόμενες τάξεις ὅλων τῶν χωρῶν, πού βλέπουν σ᾿ αὐτὴν τὴν ἐγγύηση τῆς ἀπελευθέρωσής τους. Θὰ μποροῦσε νὰ σημειώσει κανείς μια σειρά βασικά ζητήματα, στὰ ὁποῖα ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση ἐπιδρᾶ πάνω στὴν ἀνάπτυξη τοῦ ἐπαναστατικοῦ κινήματος σ’ ὅλο τον κόσμο.
1. Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση εἶναι, πρίν ἀπ᾿ ὅλα, ἀξιόλογη, γιατί διέσπασε το μέτωπο τοῦ παγκόσμιου ἰμπεριαλισμοῦ, ἀνέτρεψε τὴν ἰμπεριαλιστική ἀστική τάξη σε μιὰ ἀπό τις πιο μεγάλες καπιταλιστικές χώρες κι ἀνέβασε στὴν ἐξουσία το σοσιαλιστικό προλεταριάτο.
Για πρώτη φορά στην ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας ἡ τάξη τῶν μισθωτῶν, ἡ τάξη τῶν κατατρεγμένων, ἡ τάξη τῶν καταπιεζομένων κι ἐκμεταλλευομένων ὑψώθηκε ὡς τὴ θέση κυρίαρχης τάξης, καὶ μὲ τὸ παράδειγμά της ἠλεκτρίζει τους προλετάριους ὅλων τῶν χωρῶν.
Αὐτό σημαίνει ὅτι ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση ἐγκαινίασε μια καινούργια ἐποχή, τὴν ἐποχή τῶν προλεταριακῶν ἐπαναστάσεων στις χώρες τοῦ ἐμπεριαλισμού.
᾿Αφαίρεσε τὰ ἐργαλεῖα καί τά μέσα παραγωγῆς ἀπό τοὺς τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές καὶ τὰ μετέτρεψε σε κοινωνική ἰδιοχτησία, ἀντιπαραθέτοντας μ᾿ αὐτὸ τὸν τρόπο στὴν ἀστική ἰδιοχτησία τή σοσιαλιστική ἰδιοχτη-σία. Έτσι ξεσκέπασε το ψέμα τῶν καπιταλιστῶν ὅτι ἡ ἀστική ἰδιοχτησία εἶναι ἀπαραβίαστη, ἱερὴ καὶ αἰώνια.
᾿Απόσπασε ἀπὸ τὴν ἀστική τάξη τὴν ἐξουσία, στέρησε τὴν ἀστική τάξη ἀπό τά πολιτικά της δικαιώματα, κατέστρεψε τὸν ἀστικό κρατικό μηχανισμό καὶ μεταβίβασε τὴν ἐξουσία στα Σοβιέτ ἀντιπαραθέτοντας ἔτσι στὸν ἀστικό κοινοβουλευτισμό, πού εἶναι δημοκρατία καπιταλιστική, τη σοσιαλιστική ἐξουσία τῶν Σοβιέτ, πού εἶναι δημοκρατία προλεταριακή. Εἶχε δίκαιο ὁ Λαφάργκ ὅταν ἔλεγε ἀπό τά 1887 ἀκόμα ὅτι τὴν ἑπόμενη τῆς ἐπα-νάστασης «ὅλοι οἱ πρώην καπιταλιστές θα στερηθοῦν τὰ ἐκλογικά τους δικαιώματα».
Ἔτσι ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση ξεσκέπασε το ψέμα τῶν σοσιαλδημοκρατῶν ὅτι τώρα εἶναι δυνατό τὸ εἰρηνικό πέρασμα στο σοσιαλισμό μέσω τοῦ ἀστικοῦ κοινο βουλευτισμοῦ.
Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση ὅμως δὲ σταμάτησε καὶ δὲν μποροῦσε νὰ σταματήσει σ᾿ αὐτό. ᾿Αφοῦ κατέστρεψε τὸ παλιό, τὸ ἀστικό, ἄρχισε νὰ οἰκοδομεῖ τὸ καινούργιο, τὸ σοσιαλιστικό. Τα δέκα χρόνια της Οχτωβριανῆς Ἐπανά-στασης είναι δέκα χρόνια οἰκοδόμησης τοῦ κόμματος, τῶν συνδικάτων, τῶν Σοβιέτ, τῶν συνεταιρισμών, τῶν πολιτιστικῶν ὀργανώσεων, τῶν μεταφορῶν, τῆς βιομηχανίας, τοῦ Κόκκινου Στρατοῦ. Οἱ ἀναμφισβήτητες ἐπιτυχίες τοῦ σοσιαλισμοῦ στην ΕΣΣΔ στο μέτωπο τῆς οἰκοδόμησης ἔδειξαν ὁλοκάθαρα ὅτι τό προλεταριάτο μπορεί να κυβερνᾶ μ’ ἐπιτυχία τὴ χώρα χωρίς τὴν ἀστική τάξη καί ἐνάντια στὴν ἀστική τάξη, ὅτι μπορεῖ νὰ οἰκοδομεῖ μ’ ἐπιτυχία τή βιομηχανία χωρίς τὴν ἀστική τάξη καὶ ἐνάντια στὴν ἀστική τάξη, ὅτι μπορεί να διευθύνει μ’ ἐπιτυχία ὅλη τὴ λαϊκή οἰκονομία χωρίς τὴν ἀστική τάξη κι ἐνάντια στὴν ἀστική τάξη, ὅτι μπορεί να οἰκοδομεῖ μ᾽ ἐπιτυχία τὸ σοσιαλισμό παρά τὴν καπιταλι-στική περικύκλωση.
Ἡ παλιά «θεωρία» ὅτι οἱ ἐκμεταλλευόμενοι δέν μποροῦν νὰ κάνουν χωρίς τοὺς ἐκμεταλλευτές, ὅπως τό κεφάλι καὶ τὰ ὑπόλοιπα μέρη τοῦ σώματος δέν μποροῦν νὰ κάνουν χωρίς το στομάχι, δὲν ἀνήκει ἀποκλειστικά στο Μενίνιο ᾿Αγρίππα, το γνωστό ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἱστορία ρωμαῖο συγκλητικό. Ἡ «θεωρία» αὐτή ἀποτελεῖ σήμερα τὸν ἀκρογωνιαῖο λίθο τῆς πολιτικῆς «φιλοσοφίας» τῆς σοσιαλδημοκρατίας γενικά, τῆς σοσιαλδημοκρατικῆς πολιτικῆς τοῦ συνασπισμοῦ μὲ τὴν ἰμπεριαλιστική ἀστική τάξη εἰδικά. Ἡ «θεωρία» αὐτή, πού προσέλαβε χαρακτήρα πρό-ληψης, ἀποτελεῖ σήμερα ἕνα ἀπό τά πιό σοβαρά ἐμπόδια στό δρόμο τῆς ἐπαναστατικοποίησης τοῦ προλεταριάτου τῶν καπιταλιστικῶν χωρῶν. Ἕνα ἀπό τά σπουδαιότερα ἀποτελέσματα τῆς Ὀχτωβριανῆς Ἐπανάστασης εἶναι τὸ γεγονός ὅτι κατάφερε θανάσιμο χτύπημα στην ψεύτικη αὐτή «θεωρία».
Μήπως χρειάζεται ν᾿ ἀποδείξουμε ἀκόμα ὅτι αὐτὰ καὶ ἄλλα παρόμοια ἀποτελέσματα τῆς Ὀχτωβριανής Επανά στασης δέν μποροῦσαν και δέν μποροῦν νὰ μείνουν χωρίς σοβαρή ἐπίδραση στὸ ἐπαναστατικό κίνημα τῆς ἐργατικής τάξης τῶν καπιταλιστικῶν χωρῶν; Τέτια πασίγνωστα γεγονότα, ὅπως ἡ προοδευτική ἀνάπτυξη τοῦ κομμουνισμοῦ στις καπιταλιστικές χώρες, ή αὔξηση τῆς συμπάθειας τῶν προλετάριων ὅλων τῶν χω-ρῶν πρὸς τὴν ἐργατική τάξη της ΕΣΣΔ, τέλος, ἡ συρροή ἐργατικῶν ἀντιπροσωπειῶν στη χώρα τῶν Σοβιέτ μιλάνε ἀναμφισβήτητα γιὰ τὸ γεγονός ὅτι ὁ σπόρος πού ἔσπειρε ἡ Οχτωβριανή Επανάσταση ἀρχίζει κιόλας να δίνει καρπούς.
2. Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση συγκλόνισε τὸν ἰμπεριαλισμό ὄχι μονάχα στα κέντρα τῆς κυριαρχίας του, ὄχε μονάχα στις «μητροπόλεις». Χτύπησε καὶ τὰ μετόπισθεν τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ, τὴν περιφέρειά του καὶ ὑπόσκαψε την κυριαρχία τοῦ ἐμπεριαλισμοῦ στις ἀποικιακές καὶ στις ἐξαρτημένες χώρες.
Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση ἀφοῦ ἀνάτρεψε τους τσιφλικάδες καί τούς καπιταλιστές, ἔσπασε τίς ἁλυσίδες τοῦ ἐθνικοαποικιακοῦ ζυγοῦ κι ἀπελευθέρωσε ἀπό τὸ ζυγό αὐτό ὅλους χωρίς ἐξαίρεση τούς καταπιεζόμενους λαούς ἑνὸς ἐκτεταμένου κράτους. Το προλεταριάτο δὲν μπορεῖ νὰ ἀπελευθερώσει τόν ἑαυτό του, ἂν δὲν ἀπελευθερώσει τούς καταπιεζόμενους λαούς. Χαρακτηριστικό γνώρισμα τῆς Ὀχτωβριανής Επανάστασης εἶναι τὸ γεγονός ὅτε πραγματοποίησε στην ΕΣΣΔ τις ἐθνικοαποικιακές αὐτές ἐπαναστάσεις ὄχι κάτω ἀπό τή σημαία τῆς ἐθνικῆς ἔχθρας καὶ τῶν ἐθνικῶν συγκρούσεων, μά κάτω ἀπό τή σημαία τῆς ἀμοιβαίας ἐμπιστοσύνης καὶ τῆς ἀδελφικῆς προσέγγισης τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἀγροτῶν τῶν λαῶν τῆς ΕΣΣΔ, όχι στὸ ὄνομα τοῦ ἐθνικισμοῦ, μὰ στὸ ὄνομα τοῦ διεθνισμού.
Ακριβῶς ἐπειδή οἱ ἐθνικοαποικιακές ἐπαναστάσεις ἔγιναν στη χώρα μας με την καθοδήγηση τοῦ προλετα-ριάτου και κάτω ἀπό τή σημαία τοῦ διεθνισμοῦ, ἀκριβῶς γι’ αὐτό οἱ λαοί-παρίες, οἱ λαοί-δοῦλοι ὑψώθηκαν για πρώτη φορά στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας ἴσαμε τη θέση πραγματικά ἐλεύθερων καί πραγματι κὰ ἰσότιμων λαῶν, ἠλεκτρίζοντας μέ τό παράδειγμά τους τοὺς καταπιεζόμενους λαούς ὅλου τοῦ κόσμου. τους
Αὐτό σημαίνει ὅτι ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση ἐγκαινίασε μιά καινούργια ἐποχή, τὴν ἐποχή τῶν ἀποικιακῶν ἐπαναστάσεων, πού γίνονται στις καταπιεζόμενες χώρες τοῦ κόσμου σε συμμαχία μέ τό προλεταριάτο, με την καθοδήγηση τοῦ προλεταριάτου. Παλιότερα «ἐπικρατοῦσε ἡ συνήθεια» να πιστεύουν ὅτι ὁ κόσμος εἶναι ἀπό ἀνέκαθεν χωρισμένος σε κατώτερες καὶ ἀνώτερες φυλές, σε μαύρους καὶ λευκούς, ἀπό τούς ὁποίους οἱ πρῶτοι εἶναι ἀνεπίδεκτοι πολιτισμοῦ καὶ καταδικασμένοι νᾶ ναι ἀντικείμενο ἐκμετάλλευσης, ἐνῶ οἱ δεύτεροι εἶναι οἱ μοναδικοί φορεῖς τοῦ πολιτισμοῦ, προορισμένοι νὰ ἐκμεταλλεύονται τούς πρώτους.
Τώρα πρέπει νὰ θεωρεῖται ὅτι ὁ μύθος αὐτός ἔχει διαλυθεῖ καὶ ἀποριφθεῖ. Ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ἀποτελέσματα τῆς Ὀχτωβριανῆς Ἐπανάστασης εἶναι τὸ γεγονός ὅτι ἔδοσε θανάσιμο χτύπημα σ’ αὐτὸν τὸ μύθο δείχνοντας στην πράξη ὅτι οἱ ἀπελευθερωμένοι μή εὐρωπαῖκοὶ λαοί, που τραβήχτηκαν στο δρόμο τῆς σοβιετικῆς ἀνά-πτυξης, δέν εἶναι καθόλου λιγότερο ἱκανοὶ ἀπό τούς εὐρωπαϊκούς λαούς ν᾿ ἀναπτύξουν μια πραγματικά πρωτοπόρα κουλτούρα κι ἕναν πραγματικά πρωτοπόρο πολιτισμό.
Παλιότερα «ἐπικρατοῦσε ἡ συνήθεια» να πιστεύουν ὅτι μοναδική μέθοδος ἀπελευθέρωσης τῶν καταπιεζομένων λαῶν εἶναι ἡ μέθοδος τοῦ ἀστικοῦ ἐθνικισμοῦ, ἡ μέθοδος τῆς ἀπόσπασης τοῦ ἑνὸς ἔθνους ἀπὸ τὸ ἄλλο, ἡ μέθοδος τῆς διαίρεσής τους, ἡ μέθοδος τῆς ἐνίσχυσης τῆς ἐθνικῆς ἔχθρας ἀνάμεσα στίς ἐργαζόμενες μάζες τῶν διαφόρων ἐθνῶν.
Τώρα ὁ μύθος αὐτός πρέπει νὰ θεωρεῖται ὅτι ἔχει ἀνασκευαστεῖ. Ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ἀποτελέσματα τῆς Ὀχτωβριανῆς Ἐπανάστασης εἶναι τὸ γεγονός ὅτι ἔδοσε θανάσιμο χτύπημα σ’ αὐτό τό μύθο, δείχνοντας στην πράξη τη δυνατότητα καί τή σκοπιμότητα τῆς προλε ταριακῆς, τῆς διεθνιστικῆς μεθόδου ἀπελευθέρωσης τῶν καταπιεζομένων λαῶν, σαν τῆς μοναδικά σωστῆς μεθόδου, δείχνοντας στην πράξη τη δυνατότητα καὶ τὴ σκοπιμότητα τῆς ἀδελφικῆς συμμαχίας τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἀγροτῶν τῶν πιὸ διαφορετικῶν λαῶν πάνω στις ἀρχὲς τῆς ἐλεύθερης συγκατάθεσης καὶ τοῦ διεθνισμοῦ. Ἡ ὕπαρξη τῆς Ἕνωσης τῶν Σοβιετικῶν Σοσιαλιστικῶν Δημοκρατιῶν, πού εἶναι τὸ πρότυπο τῆς μελλοντικῆς συνένωσης τῶν ἐργαζομένων ὅλων τῶν χω-ρῶν σὲ μιὰ ἑνιαία παγκόσμια οἰκονομία, εἶναι ἡ ἄμεση ἀπόδειξη.
Είναι περιττό νὰ εἰπωθεῖ ὅτι αὐτά κι ἄλλα παρόμοια ἀποτελέσματα τῆς Ὀκτωβριανῆς Ἐπανάστασης δέν μπο ροῦσαν καὶ δὲν μποροῦν νὰ μὴν ἔχουν σοβαρή ἐπίδραση πάνω στο ἐπαναστατικό κίνημα τῶν ἀποικιακῶν καὶ τῶν ἐξαρτημένων χωρῶν. Γεγονότα, ὅπως ἡ ἀνάπτυξη τοῦ ἐπαναστατικοῦ κινήματος τῶν καταπιεζομένων λαῶν στὴν Κίνα, στὴν Ἰνδονησία, στις Ἰνδίες κλπ., καί ἡ αὔξηση τῆς συμπάθειας τῶν λαῶν αὐτῶν πρὸς τὴν ΕΣΣΔ ἀποτελοῦν ἀναμφισβήτητη μαρτυρία γι᾿ αὐτά.
Ἡ ἐποχή τῆς ἀνενόχλητης ἐκμετάλλευσης καί κατα-πίεσης τῶν ἀποικιῶν καὶ ἐξαρτημένων χωρῶν πέρασε.
Ήρθε ἡ ἐποχή τῶν ἀπελευθερωτικῶν ἐπαναστάσεων στις ἀποικίες και στις ἐξαρτημένες χώρες, ἡ ἐποχή της αφύπνισης τοῦ προλεταριάτου τῶν χωρῶν αὐτῶν, ἡ εποχή τῆς ἡγεμονίας του στὴν ἐπανάσταση.
3. Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση, σπέρνοντας το σπόρο τῆς ἐπανάστασης τόσο στα κέντρα τοῦ ιμπεριαλισμού ὅσο καὶ στὰ μετόπισθέν του, ἐξασθενίζοντας τὴν ἰσχή του ἐμπεριαλισμοῦ στις «μητροπόλεις» καί κλονίζοντας τὴν κυ-μαρχία του στις ἀποικίες, ἔκανε ἔτσι προβληματική την δια τὴν ὕπαρξη τοῦ παγκόσμιου ἰμπεριαλισμοῦ στο σύνολό του.
῎Αν στις συνθήκες τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ ἡ στοιχειακή ἀνάπτυξη τοῦ καπιταλισμοῦ μετατράπηκε λόγω τῆς ἀνισομετρίας της, λόγω τῶν ἀναπόφευχτων προστριβῶν καὶ τῶν πολεμικῶν συγκρούσεων, λόγω τέλος τοῦ πρωτοφανέρωτου ιμπεριαλιστικοῦ μακελιοῦ σε προτσές ἀποσύνθεσης καὶ θανάτου τοῦ καπιταλισμοῦ, ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση καί ἡ συνδεμένη μ᾿ αὐτὴν ἀπόσπαση μιᾶς τεράστιας χώρας ἀπό τό παγκόσμιο σύστημα τοῦ καπιταλισμοῦ δὲν μποροῦσαν παρά νὰ ἐπιταχύνουν τό προτσές αὐτό, ὑποσκάπτοντας βήμα πρός βῆμα τῆς ἴδιες τις βάσεις τοῦ παγκόσμιου ιμπεριαλισμοῦ.
Κάτι περισσότερο. Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση κλονίζοντας τὸν ἰμπεριαλισμό δημιούργησε ταυτόχρονα στό πρόσωπο τῆς πρώτης προλεταριακῆς διχτατορίας ἰσχυρή καὶ ἀνοιχτή βάση τοῦ παγκόσμιου ἐπαναστατικοῦ κινήματος, τέτια που ποτέ δεν είχε προηγούμενα καί που πάνω της μπορεῖ σήμερα νά στηριχθεῖ. Δημιούργησε τὸ ἰσχυρό καὶ ἀνοιχτό ἐκεῖνο κέντρο τοῦ παγκόσμιου ἐπαναστατικού κινήματος, πού ποτέ δέν εἶχε προηγούμενα, και πού γύρω του μπορεί σήμερα το παγκόσμιο Επαναστατικό κίνημα να συσπειρώνεται, ὀργανώνοντας το ενιαίο ἐπαναστατικό μέτωπο τῶν προλετάριων καὶ τῶν καταπιεζομένων λαών ὅλων τῶν χωρῶν ἐνάντια στον ιμπεριαλισμό.
Λὐτό σημαίνει, πρίν ἀπ᾿ ὅλα, ὅτι ἡ ᾿Οχτωβριανή Επανάσταση τραυμάτισε θανάσιμα τὸν παγκόσμιο καπιταλισμό, ποὺ ποτέ πιὰ δὲ θὰ ἀναλάβει. ᾿Ακριβῶς γι᾿ αὐτὸ ὁ καπιταλισμός ποτέ πιὰ δὲ θὰ ἐπανακτήσει ἐκείνη τὴν «ἰσοροπία» κι ἐκείνη τὴ «σταθερότητα» πού εἶχε πρίν ἀπὸ τὸν Οχτώβρη.
Ο καπιταλισμός μπορεῖ νὰ σταθεροποιείται μερικά, μπορεῖ νὰ ὀργανώνει ὀρθολογιστικά την παραγωγή του, μπορεῖ νὰ παραδόσει τη διακυβέρνηση της χώρας στο φα-σισμό, καὶ νὰ σφίξει προσωρινά τὴν ἐργατική τάξη, ὅμως ποτέ δὲ θὰ ξανάβρει πιὰ ἐκείνη τὴ «γαλήνη» καὶ κείνη τη «σιγουριά», ἐκείνη τὴν «ἰσοροπία» κι ἐκείνη τή «σταθερότητα», για τις ὁποῖες καμάρωνε παλιότερα, γιατί ἡ κρίση τοῦ παγκόσμιου καπιταλισμοῦ ἔφτασε σε τέτια βαθμίδα ἀνάπτυξης, που οἱ φλόγες τῆς ἐπανάστασης θά ξε σποῦν ἀναπόφευχτα πότε στα κέντρα τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ, πότε στην περιφέρειά του, καταστρέφοντας τὰ ἰμπεριαλι στικά μπαλώματα καί φέρνοντας μέρα με τη μέρα πιο κοντά τὴν πτώση τοῦ καπιταλισμοῦ. ᾿Ακριβῶς ὅπως στὸ γνωστό μύθο: «ἔβγαλε τὴν οὐρά -βούλιαξε ἡ μύτη, ἔβγαλε τη μύτη- βούλιαξε ἡ οὐρά».
Αὐτό σημαίνει, δεύτερο, ὅτι ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση ἀνέβασε σ’ ἕνα ὁρισμένο ὕψος τή δύναμη καὶ τὸ εἰδικό βάρος, τὴν ἀνδρεία καὶ τὴ μαχητική ἱκανότητα τῶν καταπιεζομένων τάξεων ὅλου τοῦ κόσμου, ἀναγκάζοντας τις κυρίαρχες τάξεις να τις ὑπολογίζουν σαν καινούργιο σοβαρό παράγοντα. Τώρα πια οἱ ἐργαζόμενες μάζες τοῦ κόσμου δὲν μποροῦν νὰ θεωροῦνται «τυφλός ὄχλος», πού πλανιέται στα σκοτάδια καὶ πού τοῦ λείπει ή προοπτική, γιατί ἡ Ὀκτωβριανή Επανάσταση τούς δημιούργησε ένα φάρο ποὺ τοὺς φωτίζει τὸ δρόμο καὶ τοὺς δίνει προοπτικές. ῎Αν προηγούμενα δὲν ὑπῆρχε δημόσιο παγ κόσμιο βήμα, ἀπ᾿ ὅπου θὰ μποροῦσε κανείς να διαδηλώσει καὶ νὰ διατυπώσει τίς ἐλπίδες καὶ τοὺς πόθους τῶν καταπιεζομένων τάξεων, τώρα ὑπάρχει ἕνα τέτιο βήμα στὸ πρόσωπο τῆς πρώτης διχτατορίας τοῦ προλεταριάτου.
Δὲν μπορεῖ κανείς ν᾿ ἀμφιβάλλει ὅτι ἡ καταστροφή αὐτοῦ τοῦ βήματος θα σκέπαζε γιά πολύν καιρό την κοινωνική καί πολιτική ζωή τῶν «προχωρημένων χωρῶν» μὲ τὰ σκοτάδια μιᾶς ἀχαλίνωτης μαύρης ἀντίδρασης. Δέν μπορεῖ ν᾿ ἀρνηθεῖ κανείς ὅτι και μόνο το γεγονός τῆς ὕπαρξης τοῦ «μπολσεβίκικου κράτους» βάζει χαλινάρι στις μαύρες δυνάμεις τῆς ἀντίδρασης, διευκολύνοντας τόν ἀγώνα τῶν καταπιεζομένων τάξεων γιὰ τὴν ἀπελευθεύρωσή τους. Ἔτσι ἐξηγεῖται στὴν οὐσία καὶ τὸ κτηνῶδες μίσος που τρέφουν οἱ ἐκμεταλλευτές ὅλων τῶν χωρῶν γιὰ τοὺς μπολσεβίκους.
Ἡ ἱστορία ἐπαναλαβαίνεται, ἂν καὶ πάνω σε νέα βάση. Ὅπως ἄλλοτε στην περίοδο τῆς πτώσης τῆς φεουδαρχίας ἡ λέξη «γιακωβίνος» προκαλοῦσε στοὺς ἀρι-στοκράτες ὅλων τῶν χωρῶν φρίκη καὶ ἀποστροφή, ἔτσι καὶ τώρα, στην περίοδο τῆς πτώσης τοῦ καπιταλι σμοῦ, ἡ λέξη «μπολσεβίκος» προκαλεῖ φρίκη καὶ ἀπο-στροφή στὴν ἀστική τάξη ὅλων τῶν χωρῶν. Κι ἀντίθετα, ὅπως ἄλλοτε το Παρίσι ἦταν καταφύγιο καί σχολειό γιά τοὺς ἐπαναστάτες ἐκπρόσωπους τῆς ἀστικῆς τάξης ποὺ ἀνέβαινε, ἔτσι καὶ τώρα ἡ Μόσχα εἶναι καταφύγιο και σχολειό γιά τούς ἐπαναστάτες ἐκπρόσωπους τοῦ προλεταριάτου πού ἀνεβαίνει. Το μίσος ἐνάντια στούς γιακωβίνους δέν ἔσωσε τη φεουδαρχία από την καταστροφή. Μπορεί ν’ ἀμφιβάλλει κανείς ὅτι τὸ μίσος ἐνάντια στους μπολσεβίκους δὲν θὰ σώσει τὸν καπιταλισμό ἀπό τὴν ἀναπόφευχτη συντριβή του;
Ἡ ἐποχὴ τῆς «σταθερότητας» τοῦ καπιταλισμοῦ πέρασε παίρνοντας μαζί της καὶ τὸ μύθο γιὰ τὸ ἀδιασά λευτο τοῦ ἀστικοῦ καθεστώτος.
Ἦρθε ἡ ἐποχή τῆς καταστροφῆς τοῦ καπιταλισμού.
4. Τὴν Ὀχτωβριανή Επανάσταση δὲν μπορεῖ νὰ τὴ θεωρεῖ κανείς μονάχα ἐπανάσταση στον τομέα τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῶν κοινωνικοπολιτικῶν σχέσεων. Εἶναι ταυτόχρονα καὶ ἐπανάσταση στὰ πνεύματα, ἐπανάσταση στην ἰδεολογία τῆς ἐργατικής τάξης.
Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση γεννήθηκε και δυνάμωσε κάτω ἀπὸ τὴ σημαία τοῦ μαρξισμοῦ, κάτω ἀπὸ τὴ σημαία τῆς ἰδέας τῆς διχτατο ρίας τοῦ προλεταριάτου, κάτω ἀπὸ τὴ σημαία τοῦ λεντο νισμοῦ, ποὺ εἶναι ὁ μαρξισμός τῆς ἐποχῆς τοῦ ιμπεριαλισμοῦ καὶ τῶν προλεταριακῶν ἐπαναστάσεων. Γι’ αὐτό σημαίνει νίκη τοῦ μαρξισμοῦ ἐνάντια στο ρεφορμισμό, νίκη τοῦ λενινισμοῦ ἐνάντια στο σοσιαλδημοκρατισμό, νίκη της 3ης Διεθνοῦς ἐνάντια στη 2η Διεθνή.
Ἡ Οχτωβριανή Επανάσταση ἄνοιξε μια ἀδιάβατη τάφρο ἀνάμεσα στο μαρξισμό καὶ τὸ σοσιαλδημοκρατισμό, ἀνάμεσα στὴν πολιτική τοῦ λενινισμοῦ καὶ τὴν πολιτική τοῦ σοσιαλδημοκρατισμοῦ.
“Αλλοτε, πρίν ἀπό τή νίκη της διχτατορίας μπορούσε να κάνει ἐπιδείξεις μὲ τὴ σημαία τοῦ μαρξισμού, χωρίς ν’ ἀρνεῖται ἀνοιχτά τὴν ἰδέα τῆς διχτατορίας του προλεταριάτου, μὰ καὶ χωρίς να κάνει τίποτε, ἀπολύτως τίποτε, για να φέρει πιο κοντά την πραγματοποίηση αὐτῆς τῆς ἰδέας, γιατί, ἐννοείται, ἡ στάση αὐτὴ τῆς σοσιαλδημοκρατίας δε δημιουργοῦσε καμιά ἀπειλή γιὰ τὸν καπιταλισμό. Τότε, σε κείνη τὴν περίοδο, ἡ σοσιαλδημοκρατία τυπικά συγχωνευόταν ἤ σχεδόν συγχωνευόταν μέ τὸ μαρξισμό.
Τώρα, ὕστερα ἀπὸ τὴ νίκη τῆς διχτατορίας τοῦ προλεταριάτου, ὅταν ὅλοι εἶδαν μὲ τὰ ἴδια τους τὰ μάτια ποῦ ὁδηγεῖ ὁ μαρξισμός και τι μπορεῖ νὰ σημαίνει ἡ νίκη του, ἡ σοσιαλδημοκρατία δέν μπορεῖ νὰ κάνει πιά ἐπιδείξεις μέ τή σημαία τοῦ μαρξισμοῦ, δὲν μπορεῖ νὰ ἐρωτοτροπεῖ μὲ τὴν ἰδέα τῆς διχτατορίας τοῦ προλεταριάτου, χωρίς να δημιουργεῖ κάποιον κίνδυνο γιὰ τὸν καπιταλισμό. ᾿Ἀφοῦ ξέκοψε ἀπό καιρό με το πνεῦμα τοῦ μαρξισμοῦ, βρέθηκε στὴν ἀνάγκη να ξεκόψει καὶ μὲ τὴ σημαία τοῦ μαρξισμοῦ, τάχθηκε ἀνοιχτά καὶ ξεκάθαρα ἐνάντια στο δημιούργημα τοῦ μαρξισμοῦ, ἐνάντια στην Οχτωβριανή Επανάσταση, ἐνάντια στην πρώτη στον κόσμο διχτατορία τοῦ προλεταριάτου.
Τώρα δέν μποροῦσε παρά να ξεκόψει, καὶ πραγμα-τικά ξέκοψε, ἀπό τό μαρξισμό, γιατί μέσα στις σημερινές συνθήκες δέν μπορεῖ κανείς να λέγεται μαρξιστής, ἂν δὲν ὑποστηρίζει ἀνοιχτά κι ἀνεπιφύλαχτα την πρώτη στον κόσμο διχτατορία τοῦ προλεταριάτου, ἂν δὲν διεξάγει ἐπα-ναστατικό ἀγώνα ἐνάντια στη δικιά του κεφαλαιοκρατία, ἂν δὲ δημιουργεῖ τοὺς ὅρους γιὰ τὴ νίκη τῆς διχτατορίας τοῦ προλεταριάτου στη δικιά του τή χώρα.
᾿Ανάμεσα στη σοσιαλδημοκρατία καὶ τὸ μαρξισμό ἀνοίχτηκε μιά ἄβυσος. ᾿Από δῶ καὶ μπρός ὁ μοναδικός φορέας καὶ στήριγμα τοῦ μαρξισμοῦ εἶναι ὁ λενινισμός, ὁ κομμουνισμός.
Το ζήτημα ὅμως δέν περιορίστηκε σ’ αὐτό. Ἡ Ὀχτωβριανή Επανάσταση, τραβώντας μια διαχωριστική γραμμή ἀνάμεσα στη σοσιαλδημοκρατία καὶ τὸ μαρξισμό, τράβηξε πιό πέρα, ρίχνοντας τη σοσιαλδημοκρατία στο στρα-όπεδο τῶν ἀνοιχτῶν ὑπερασπιστῶν τοῦ καπιταλισμού ἐνάντια στην πρώτη στον κόσμο προλεταριακή διχτατορία. Ὅταν οἱ κ. ᾿Αντλερ καὶ Μπάουερ, Βέλς καὶ Λέβι, Λονγκέ καὶ Μπλούμ βρίζουν τό «σοβιετικό καθεστώς» καὶ ἐξυμνοῦν τὴν κοινοβουλευτική «δημοκρατία», μ᾿ αὐτό θέλουν νὰ ποῦν ὅτι ἀγωνίζονται καὶ θὰ ἀγωνίζονται ὑπέρ τῆς παλινόρθωσης τοῦ καπιταλιστικοῦ καθεστῶτος στὴν ΕΣΣΔ, ὑπέρ τῆς διατήρησης τῆς καπιταλιστικῆς σκλα βιᾶς στα «πολιτισμένα» κράτη.
Ὁ σημερινός σοσιαλδημοκρατισμός εἶναι τὸ ἰδεολογικό στήριγμα τοῦ καπιταλισμοῦ. Ὁ Λένιν εἶχε χιλιες φορές δίκιο ὅταν ἔλεγε ὅτι οἱ σημερινοί σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί εἶναι «πραγματικοί πράχτορες τῆς ἀστικῆς τάξης μέσα στό ἐργατικό κίνημα, ἐργάτες ἐντολοδόχοι τῆς τάξης τῶν καπιταλιστῶν», ὅτι στόν «ἐμφύλιο πόλεμο τοῦ προλεταριάτου μὲ τὴν ἀστική τάξη» θα πάρουν ἀναπόφευχτα «τό μέρος τῶν «βερσαλιέρων» ἐνάντια στούς «κομμουνάρους».
Εἶναι ἀδύνατο να ξεμπερδέψουμε με τον καπιταλισμό, χωρίς να ξεμπερδέψουμε με το σοσιαλδημοκρατισμό μέσα στὸ ἐργατικό κίνημα. Γι’ αὐτὸ ἡ ἐποχὴ τοῦ θανάτου τοῦ καπιταλισμοῦ εἶναι ταυτόχρονα καὶ ἐποχὴ τοῦ θανάτου τοῦ σοσιαλδημοκρατισμοῦ μέσα στό ἐργατικό κίνημα. Ἡ μεγάλη σημασία τῆς Ὀκτωβριανῆς Ἐπανάστασης βρίσκεται, ἀνάμεσα στ’ ἄλλα, και στό ὅτι σημαίνει την ἀναπόφευκτη νίκη τοῦ λενινισμοῦ ἐνάντια στο σοσιαλδημοκρατισμό στό παγκόσμιο ἐργατικό κίνημα.
Η εποχή της κυριαρχίας της 2ης Διεθνούς και του σοσιαλδημοκρατισμού μέσα στο εργατικό κίνημα τελείωσε.
Άρχισε η εποχή της κυριαρχίας του λενινισμού και της 3ης Διεθνούς.
Πράβντα αρ. φύλλου 255, 6-7 Νοέμβρη 1927
Άπαντα Στάλιν, Τόμος 10, σελ. 266-279, εκδοτικό “Νέα Ελλάδα”