Συνεχίζοντας την προσπάθεια διάδοσης και γνωριμίας του αναγνωστικού μας κοινού με τον λαϊκό πολιτισμό και την παράδοση, θα συστήσουμε μια άγνωστη φυσιογνωμία του μαγικού κόσμου της μουσικής μας˙ δυσανάλογα άγνωστη σε σχέση με την αξία του και την προσφορά του.

Πώς θα σας φαινόταν, εάν μαθαίνατε πως υπάρχει ένας Έλληνας μουσικός, συνθέτης κορυφαίος, μοναδική περίπτωση καλλιτέχνη, σύγχρονος του Μότσαρτ με επίδραση σε ένα μεγάλο μέρος του μουσικού μας κόσμου; Ένας άνθρωπος του οποίου τα έργα παίζονται σήμερα στις μεγαλύτερες μουσικές σάλες της Μέσης Ανατολής; Ένας άνθρωπος που η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν γνωρίζει καν το όνομά του, ενώ σε πολλές άλλες χώρες, πίνουν νερό σε αυτό;

Πώς θα σας φανεί η συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι φυσικά η δυτική μουσική είναι μεγάλη σχολή, με μεγάλους συνθέτες αλλά κι ότι οι Ρωμιοί συνθέτες έχουν συμβάλλει τα μέγιστα για την εδραίωση της ισάξιας -αν όχι ανώτερη για πολλούς- μουσική της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου; Πώς θα σας φανεί που στα σχολεία δεν γίνεται καμία αναφορά για αυτήν και τους εκπροσώπους της; Ότι στα ωδεία τα όργανα που την εκφράζουν μπήκαν επίσημα μόλις την τελευταία τριετία, ενώ στις υπόλοιπες χώρες της ανατολής, διδάσκεται στα πανεπιστήμια, με αιχμή τα μουσικά κείμενα αυτού του σπουδαίου Ρωμιού μουσικού;

Μιλάμε για τον Πέτρο τον Πελοποννήσιο. Την ιδιοφυΐα που σημάδεψε την μουσική κληρονομιά της Ανατολής. Η μεγάλη αυτή φυσιογνωμία, γεννήθηκε το 1730, σύνορα Αρκαδίας και Λακωνίας, στις Κολλίνες, επέθανε το 1777 στην Κωνσταντινούπολη.

Παραθέτουμε αυτούσιο ένα σύντομό του βιογραφικό, όπως το παραθέτει το «Μουσικό εργαστήρι του Λαβύρινθου».

«Ο Πέτρος Πελοποννήσιος, γνωστός και ως Πέτρος Λαμπαδάριος, υπήρξε κορυφαία μορφή της ψαλτικής τέχνης. Γεννήθηκε στην Πελοπόννησο και μαθήτευσε στη Σμύρνη κοντά στον ιερομόναχο Θεοδόσιο Χίο. Τη δεκαετία του 1750 εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου μαθήτευσε κοντά στον πρωτοψάλτη του Πατριαρχείου Ιωάννη Τραπεζούντιο. Υπηρέτησε ως δομέστικος και στη συνέχεια ως λαμπαδάριος στο Πατριαρχείο. Ως συνθέτης εκκλησιαστικής μουσικής ανανέωσε την ψαλτική παράδοση με νέες συνθέσεις που αντικατέστησαν τα παλαιά μέλη, ενώ διαμόρφωσε επίσης μια δική του εκδοχή αναλυτικής σημειογραφίας για την καταγραφή του ψαλτικού και κοσμικού ρεπερτορίου. Στο πεδίο της λεγόμενης «εξωτερικής» (εξωεκκλησιαστικής ή κοσμικής) μουσικής, ο Πέτρος διακρίθηκε για τα φαναριώτικα τραγούδια που συνέθεσε – θεωρείται μάλιστα από τους πρώτους συνθέτες του είδους. Στην οθωμανική αστική μουσική ταυτίζεται πιθανότατα με τον συνθέτη Petraki ή Tyriaki. Έπαιζε νέι, ταμπούρ και τραγουδούσε. Οι δεσμοί του με το τάγμα των Μεβλεβί δερβίσηδων και πιθανόν και των Μπεκτασήδων (τουρκ. Bektaşi) αποτυπώνονται σε πηγές της εποχής του. Η ευκολία με την οποία κατέγραφε την προφορική παράδοση προκάλεσε το θαυμασμό στον οθωμανικό  μουσικό του περίγυρο και του προσέδωσε το παρατσούκλι «κλέφτης» (hırsız Petraki). Ως καταγραφέας, ο Πέτρος έφτιαξε συλλογές εξωτερικών ασμάτων σε βυζαντινή σημειογραφία, στις οποίες αποθησαυρίζεται ένα σημαντικό μέρος του ρεπερτορίου οθωμανικής αστικής μουσικής της εποχής του».

Να σημειώσουμε ότι ευτυχώς τα τελευταία χρόνια,  με τη συμβολή δασκάλων και καλλιτεχνών,  ολοένα και περισσότερο εντείνονται οι προσπάθειες αποκατάστασης του μεγάλου αυτού ανθρώπου. Συναυλίες και εργαστήρια μουσικής αλλά και της ψαλτικής τέχνης, διαδίδουν το έργο του. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας συναντιέται κόσμος που αναζητά την επαφή την υψηλή αυτή αισθητική.

Ως επίλογο θα παραθέσουμε κάποια έργα του εκτελεσμένα από σύγχρονους μουσικούς, Έλληνες  και ξένους. Μια πρώτη ελάχιστη επαφή για τους αναγνώστες μας, με το τεράστιο αυτό έργο του Πέτρου Πελοπονήσσιου.

Α.Ν.