Ο Τζόζεφ Σάμιουελ Νάι Τζούνιορ (1937 – 2025) ήταν Αμερικάνος πολιτικός επιστήμονας. Είναι υπό μία έννοια ο νονός της θεωρίας της «ήπιας ισχύος» και στη συνέχεια της «έξυπνης ισχύος»: η ικανότητα συνδυασμού σκληρής και ήπιας ισχύος σε μια επιτυχημένη στρατηγική. Οι θεωρίες του Νάι αγκαλιάστηκαν από τις κυβερνήσεις Κλίντον και Ομπάμα, της «δημοκρατικής» ιμπεριαλιστικής Βόρειας Αμερικής. Σε όλη του τη ζωή υπηρέτησε ως σύμβουλος σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφαλείας υπερασπίζοντας τα συμφέροντα των αμερικάνικων μονοπωλίων. Γιατί όμως αναφερθήκαμε σε έναν εξέχοντα συμβουλάτορα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού; Τι σχέση έχει με την… 51η Πολιτεία; Μπορεί όμως και να έχει όταν η πολιτική ηγεσία βρίσκεται σε σύννεφα και συννεφάκια…

Διαβάσαμε όσα είπε ο Υπουργός Εξωτερικών Γεραπετρίτης στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ) «Athens Security Forum 2025». Δε θα μείνουμε στα γενικόλογα που επαναλαμβάνει όπου σταθεί και όπου βρεθεί, ότι η Ελλάς μεγαλώνει το αποτύπωμά της σε όλα τα επίπεδα και ότι δεν έχει να φοβάται τίποτε γιατί έχει συμμάχους ισχυρούς… Δεν θα ξαναθίξουμε ότι στη ντόπια αστική τάξη δίνουν αυτοπεποίθηση εθνικής υπερηφάνειας οι Chevron και Exxon, και το τονίζουν σε όλους τους τόνους και με μπόλικη επισημότητα…

Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά σημεία από τα λεγόμενά του (οι υπογραμμίσεις δικές μας):

«Βλέπουμε ότι οι διεθνείς οργανισμοί υποχωρούν σε ό,τι αφορά την πραγματική παρεμβατικότητα τους στις κρίσεις και αντ’ αυτού δημιουργείται ένας χώρος για παρέμβαση είτε σε ισχυρά κράτη, είτε σε συμμαχίες, οι οποίες έχουν άλλα χαρακτηριστικά σε σχέση με τις παραδοσιακές διεθνείς οργανώσεις. Βλέπουμε, επίσης, και μια μετατόπιση, η οποία γίνεται σε ό,τι αφορά το ισοζύγιο ευθύνης και εγγυήσεων ασφαλείας που υπάρχει ανά τον κόσμο».

«Πλέον η σκληρή ισχύς φαίνεται να έχει την πρωτοκαθεδρία. Όλες οι χώρες εξοπλίζονται για να μπορέσουν να δημιουργήσουν μια δύναμη αποτροπής, η οποία θα έχει πέρα από πραγματικό χαρακτήρα, θα έχει και έναν χαρακτήρα επιβολής στην γειτονιά, προβολής ισχύος».

«Ανάμεσα στις δύο μορφές, τη σκληρή και την ήπια ισχύ, εμφανίζεται αυτό που θα λέγαμε έξυπνη ισχύς. Η έξυπνη ισχύς αποκτά εντελώς μια υβριδική μορφή ισχύος, η οποία λειτουργεί τόσο με τη μορφή της άμυνας, της αποτροπής, αλλά και σε μια λογική ουσιαστικής επιβολής αξιών».

«Η εσωτερική ασφάλεια της χώρας δεν είναι ένα ζήτημα, το οποίο μπορούμε να ασχολούμαστε με αφέλεια. Νομίζω ότι πρέπει να στηριζόμαστε στη Δύση, στην Ευρώπη, στη διατλαντική συνεργασία».

«Υπήρχε πάντοτε μια μεγάλη επιφύλαξη, λόγω του κυρίως αμερικανικού παράγοντα και των όσων έφερε, ιδίως η στρατιωτική δικτατορία. Σήμερα, τα γεωπολιτικά, γεωστρατηγικά ζητήματα έχουν τόσο πολύ διαφοροποιηθεί, που η πλήρης ένταξη της Ελλάδας στη Δύση συνιστά στην πραγματικότητα και τον όρο της ασφάλειάς της. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφίας της, έκανε πάντοτε πολύ μεγάλες επενδύσεις στην άμυνά της, δηλαδή στη σκληρή της ισχύ».

«Η Ελλάδα, σήμερα είναι στο υψηλότερο διπλωματικό επίπεδο, στο οποίο υπήρξε ποτέ. Ανήκει στον σκληρό πυρήνα της ΕΕ, του ΝΑΤΟ, είναι αιρετό μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Έχει εδραιώσει συμμαχίες, όχι μόνο στην Περιφέρεια, έχει στρατηγικές συμμαχίες με το Ισραήλ, με τη Σαουδική Αραβία, με όλες τις χώρες του Κόλπου, στρατηγική συμμαχία με την Ινδία και βεβαίως, η σχέση μας με τις ΗΠΑ είναι στο βέλτιστο επίπεδο».

Ξέρουμε ότι, ειδικά με τα τελευταία αποσπάσματα, κουράζουμε τους αναγνώστες μας. Ας μας συγχωρέσουν. Όμως εδώ έχουμε πράγματα ιδιαίτερα προβληματικά όταν μιλάμε για συνθήκες πολέμου και ξαναμοιράσματος του πλανήτη από τους ιμπεριαλιστές. Ο Γεραπετρίτης χρησιμοποιεί μια μεθοδολογία περί «έξυπνης ισχύος» λες και η Ελλάδα είναι ιμπεριαλιστική χώρα που μπορεί με μια σειρά άλλων παραγόντων να επηρεάσει την εξέλιξη της διευθέτησης ζητημάτων επί του συσχετισμού που διαμορφώνεται.

Σε στρατιωτικό, οικονομικό, πολιτικό επίπεδο το μέγεθος της Ελλάδας είναι αυτό μιας εξαρτημένης χώρας. Δεν μπορεί αυτή η χώρα να κινηθεί λες και είναι ΗΠΑ ακόμη και αν αυτή η χώρα έχει μετατραπεί σε 51η Πολιτεία, ακόμη και αν βαθαίνει διαρκώς την εξάρτησή της σε ενεργειακό-πολεμικό-οικονομικό επίπεδο.

Το ζήτημα του πολέμου, δεν θίγεται ποτέ ανοικτά. Όμως μια σειρά ζητημάτων που θα ανοίξει μια εμπλοκή θα έχει άμεσο αντίκτυπο με την εσωτερική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί από αυτό που λέγεται ιμπεριαλιστική εξάρτηση. Όσο και αν δεν θέλουν κάποιοι να δουν την μετατροπή των ειρηνικών διευθετήσεων της προηγούμενης περιόδου σε πολεμική αντιπαράθεση και συνειδητά μας λένε ότι η οικονομία-εσπρεσιέρα πάει «φόρτσα τα πανιά» άλλο τόσο δημιουργείται μια τεράστια μαύρη τρύπα για το τι θα κάνουμε -τι θα γίνει- προς τα πού θα κινηθούμε όταν μας χτυπήσει την πόρτα ο πόλεμος.

Ξέρουμε ότι μπορεί να κατηγορηθούμε (ήδη από την εισβολή στην Ουκρανία, για τα νέα ζητήματα που άνοιξε στο κίνημα) ότι σπέρνουμε την πολεμοφοβία. Όμως εδώ -και λόγω της θέσης της χώρας- τα ζητήματα είναι άκρως σοβαρά και χωρίς ακόμη να μπορεί ο λαϊκός παράγοντας να σταθεί μπροστά στο πρόβλημα του πολέμου (έστω και θεωρητικά) και του χαρακτήρα του.

Ο Γεραπετρίτης λοιπόν εκφράζει τη γραμμή της αστικής τάξης ή μέρους της. Αυτοί θα καθορίσουν από μεριά τους τι είναι και τι όχι το πατριωτικό, αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι θα βρει σύμφωνες τις εργατολαϊκές μάζες που ιστορικά καθορίζονται με διαφορετικό τρόπο ως προς τον πατριωτισμό τους. Το Αιγαίο, ο Έβρος, η Κύπρος μπορεί να είναι σημεία κόμβων, επενδύσεων, βάσεων, επιτελείων για τους ιμπεριαλιστές όμως εκεί ζει και ο ελληνικός λαός, η εργατική τάξη και όταν ξαναρίχνουν τα ζάρια του ξαναμοιράσματος πρώτοι είναι οι λαοί αυτοί που αναστενάζουν και καταστρέφονται… Αυτό ας μη το ξεχνάμε και ας διδασκόμαστε από τους δύο μεγάλους πολέμους του προηγούμενου αιώνα και τι πέρασε η χώρα και ο λαός μας.